Rig Veda 3.18.4: Mandala 3, Sukta 18, Mantra 4

Sukta 3.18

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (explicit clan mention viśvāmitreṣu)

Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

उच्छोचिषा सहसस्पुत्र स्तुतो बृहद्वयः शशमानेषु धेहि । रेवदग्ने विश्वामित्रेषु शं योर्मर्मृज्मा ते तन्वं भूरि कृत्वः ॥

Transliteration

úc chóciṣā sahasasputra stutó bṛhád váyaḥ śaśamānéṣu dhehi | revád agne viśvāmitreṣu śáṃ yór marmṛjmā́ te tanvàṃ bhū́ri kṛ́tvaḥ ||

Translation

انهضْ بلهيبك، يا ابنَ القوّة (سَهَسَس-بوترا)، أيّها المسبَّح؛ واجعلْ في الساعين الغالبين قدرةَ صعودٍ واسعةً مُجنَّحة. يا أغني، يا ذا الغنى والوفرة بين آلِ فيشڤاميترا، نريد أن نُملِّس جسدَك ونُضيئه، ونُشيِّده عظيمًا لأجل السَّلام والخير.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत्: up, forth
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग)

• शोचिषा: with flame/splendour
• शोचिषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शोचिस्

• सहसः: of might/strength
• सहसः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: सहस्

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: पुत्र

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: Kartā (as predicate of Agni) / Viśeṣaṇa
• Type: Participle (Adjective) / Kṛdanta
• Root: स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त)

• बृहत्: greatly, lofty
• बृहत्: —
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्

• वयः: vital strength, vigor
• वयः: Karma (object of धेहि) / or intended gift
• Type: Noun
• Root: वयस्

• शशमानेषु: among the toiling/striving ones
• शशमानेषु: Adhikaraṇa
• Type: Participle (Noun/Adj) / Kṛdanta
• Root: शम् (धातु) → शशमान (कृदन्त)

• धेहि: place, bestow
• धेहि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: धा

• रेवत्: richly, splendidly
• रेवत्: —
• Type: Adjective
• Root: रेवत्

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• विश्वामित्रेषु: among the Viśvāmitras
• विश्वामित्रेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun (proper/tribal name)
• Root: विश्वामित्र

• शम्: well-being, auspiciousness
• शम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: शम्

• यः: who/which
• यः: Kartā (relative clause) / Viśeṣaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• उः: indeed, and
• उः: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (enclitic particle)

• मर्मृज्मा: the purifier/cleanser
• मर्मृज्मा: Kartā (relative clause predicate) / Viśeṣaṇa
• Type: Noun (agent/quality) / Kṛdanta-derived
• Root: मृज् (धातु) → मर्मृज्मन् (कृदन्त/नाम)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• तन्वम्: body, person
• तन्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तनू

• भूरि: much, abundantly
• भूरि: —
• Type: Indeclinable / Adjective
• Root: भूरि

• कृत्वः: deed, act; (as) accomplishment
• कृत्वः: Karma (appositional to तन्वम्) / or manner
• Type: Noun
• Root: कृत्वस्