HomeRig VedaMandala 10Sukta 92Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 10.92

Devata: Aditi (with supporting gnāḥ; possibly Viśve Devāḥ frame)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु स्वयशसं गृणीमसि । ग्नाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नृमणा अधा पतिम् ॥

वि॒शामा॒सामभ॑यानामधि॒क्षितं॑ गी॒र्भिरु॒ स्वय॑शसं गृणीमसि । ग्नाभि॒र्विश्वा॑भि॒रदि॑तिमन॒र्वण॑म॒क्तोर्युवा॑नं नृ॒मणा॒ अधा॒ पति॑म् ॥

viśām āsām abhayānām adhi-kṣitaṃ gīrbhir u svayaśasaṃ gṛṇīmasi | gnābhir viśvābhir aditim anarvaṇam aktor yuvānaṃ nṛmaṇā adha patim ||

بأناشيدنا الموحاة نُعلن ذاك المتألّق بذاته، الجالس على عرشٍ فوق هذه الشعوب التي لا تعرف الخوف. وبجميع الـgnā—القوى الإلهية—نُثبّت أديتي (Aditi)، غيرَ مجروحةٍ ولا ساقطة؛ فتيةً في الفجر، مُسرورةً بالإنسان، الربَّ الحقّ.

वि॒शाम् । आ॒साम् । अभ॑यानाम् । अ॒धि॒ऽक्षित॑म् । गीः॒ऽभिः । ऊँ॒ इति॑ । स्वऽय॑शसम् । गृ॒णी॒म॒सि॒ । ग्नाभिः॑ । विश्वा॑भिः । अदि॑तिम् । अ॒न॒र्वण॑म् । अ॒क्तोः । युवा॑नम् । नृ॒ऽमनाः॑ । अध॑ । पति॑म् ॥विशाम् । आसाम् । अभयानाम् । अधिक्षितम् । गीःभिः । ऊँ इति । स्वयशसम् । गृणीमसि । ग्नाभिः । विश्वाभिः । अदितिम् । अनर्वणम् । अक्तोः । युवानम् । नृमनाः । अध । पतिम् ॥viśām | āsām | abhayānām | adhi-kṣitam | gīḥ-bhiḥ | oṃ iti | sva-yaśasam | gṛṇīmasi | gnābhiḥ | viśvābhiḥ | aditim | anarvaṇam | aktoḥ | yuvānam | nṛ-manāḥ | adha | patim

विशाम्of the clans/peoples
विशाम्:
सम्बन्ध (genitive relation) / विशेषण-सम्बन्धः ‘of the clans’
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक: विश्/विशा ‘कुल/जन/विष्टि’)
आसाम्of these
आसाम्:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of these’
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्मद्/इदम्-श्रृङ्खला; ‘these’)
अभयानाम्of the fearlessnesses / of the protections
अभयानाम्:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of the securities/fearlessnesses’
TypeNoun/Adjective
Rootअ-भय (प्रातिपदिक: अभय ‘fearless, safety’)
अधिover, upon
अधि:
उपपद-सम्बन्धः (preverb; with √क्षि) — ‘over/upon’
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षितम्the ruled/inhabited (domain)
क्षितम्:
कर्म/विशेष्य (that which is ruled/inhabited)
TypeParticiple (past passive) used adjectivally
Root√क्षि (क्षिणोति/क्षयति; ‘to dwell, rule, possess’) → क्त-प्रत्ययान्त ‘क्षित’
गीर्भिःwith hymns/songs
गीर्भिः:
करण (instrument) — ‘with hymns’
TypeNoun
Rootगीर् (प्रातिपदिक: गिर्/गीर् ‘hymn, song, speech’)
indeed, and
:
निपात (emphasis/continuation)
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
स्वयशसम्the self-glorious
स्वयशसम्:
कर्म (object of √गॄ) — qualifying the praised one
TypeAdjective
Rootस्व-यशस् (प्रातिपदिक: स्वयशस् ‘self-glorious, of own fame’)
गृणीमसिwe praise/sing
गृणीमसि:
क्रिया (we as kartā)
TypeVerb
Root√गॄ (गृणाति ‘to sing/praise’)
ग्नाभिःwith the divine women (goddesses)
ग्नाभिः:
करण/सहकार (instrument/association) — ‘with the goddesses/women’
TypeNoun
Rootग्ना (प्रातिपदिक: ग्ना ‘divine women; wives (of gods)’)
विश्वाभिःwith all
विश्वाभिः:
विशेषण (of ग्नाभिः)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक: विश्व ‘all’)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म (object; apposition to the praised deity)
TypeNoun (proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक: अदिति ‘Aditi’)
अनर्वणम्unwounded, flawless
अनर्वणम्:
विशेषण (of the praised one / of अदितिम् by apposition)
TypeAdjective
Rootअन्-अर्वण (प्रातिपदिक: अनर्वण ‘uninjured, unhurt, flawless’)
अक्तोःof the night
अक्तोः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of the night’
TypeNoun
Rootअक्ति (प्रातिपदिक: अक्ति ‘night’; also ‘anointing’ in other contexts; here ‘night’)
युवानम्young
युवानम्:
कर्म (object; further qualifier)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक: युवन् ‘young’)
नृमणाःman-spirited, of heroic mind
नृमणाः:
कर्तृ/विशेष्य-सम्बन्ध (appositional epithet of the deity praised)
TypeAdjective (Vedic) / Noun-like epithet
Rootनृ-मणस् (प्रातिपदिक: नृमणस् ‘man-minded; having men’s spirit/zeal’)
अधाthen, so
अधा:
निपात (sequencing: ‘then/so’)
TypeIndeclinable
Rootअधा (निपात/अव्यय)
पतिम्the lord/master
पतिम्:
कर्म (object; final apposition)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक: पति ‘lord, husband, master’)