HomeRig VedaMandala 10Sukta 92Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.92

Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods enumeration: Dyāvāpṛthivī, Nārāśaṃsa, Yama, Aditi, Tvaṣṭṛ, Draviṇodā, Ṛbhukṣan, Maruts, Viṣṇu)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ॥

ते हि द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा॒ नरा॒शंस॒श्चतु॑रङ्गो य॒मोऽदि॑तिः । दे॒वस्त्वष्टा॑ द्रविणो॒दा ऋ॑भु॒क्षण॒: प्र रो॑द॒सी म॒रुतो॒ विष्णु॑रर्हिरे ॥

te hi dyāvāpṛthivī bhūri-retasā narāśaṃsaś catur-aṅgo yamo 'ditiḥ | devas tvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ pra rodasī maruto viṣṇur arhire ||

إنهم حقًّا—السماءُ والأرضُ الغنيّتان ببذرة الخلق—ناراشَمسا، والقوّةُ ذاتُ الأطرافِ الأربعة، ويَما وأديتي؛ وتفاشتَرُ الصانعُ الإلهي، وواهبُ الوفرة، رِبهُكشان؛ والماروتُ وفيشنو—قد استحقّوا جميعًا ونصَبوا وثبّتوا العوالمَ الفسيحةَ للنفسِ السائرةِ إلى الأمام.

ते । हि । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । भूरि॑ऽरेतसा । नरा॒शंसः॑ । चतुः॑ऽअङ्गः । य॒मः । अदि॑तिः । दे॒वः । त्वष्टा॑ । द्र॒वि॒णः॒ऽदाः । ऋ॒भु॒क्षणः॑ । प्र । रो॒द॒सी इति॑ । म॒रुतः॑ । विष्णुः॑ । अ॒र्हि॒रे॒ ॥ते । हि । द्यावापृथिवी इति । भूरिरेतसा । नराशंसः । चतुःअङ्गः । यमः । अदितिः । देवः । त्वष्टा । द्रविणःदाः । ऋभुक्षणः । प्र । रोदसी इति । मरुतः । विष्णुः । अर्हिरे ॥te | hi | dyāvāpṛthivī iti | bhūri-retasā | narāśaṃsaḥ | catuḥ-aṅgaḥ | yamaḥ | aditiḥ | devaḥ | tvaṣṭā | draviṇaḥ-dāḥ | ṛbhukṣaṇaḥ | pra | rodasī iti | marutaḥ | viṣṇuḥ | arhire

तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावापृथिवी (समाहार-द्वन्द्वः: द्यौ + पृथिवी)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
TypeAdjective/Indeclinable (quantifier)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
रेतसाwith seed/seminal power
रेतसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
नराशंसःNarāśaṃsa (the praise of men / a deity)
नराशंसः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootनराशंस (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
चतुरङ्गःfour-limbed / fourfold
चतुरङ्गः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचतुरङ्ग (प्रातिपदिक)
यमःYama
यमः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootयम (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वष्टाTvaṣṭṛ
त्वष्टा:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
द्रविणोदाःwealth-giver
द्रविणोदाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्रविणोद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/उपपद-समासः: द्रविण + दा)
ऋभुक्षणःR̥bhukṣan
ऋभुक्षणः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootऋभुक्षण (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युग्म ‘द्यौः-पृथिवी’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootमरुत् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootविष्णु (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
अर्हिरेthey have deserved / were worthy
अर्हिरे:
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)