HomeRig VedaMandala 10Sukta 75Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 10.75.6: Mandala 10, Sukta 75, Mantra 6

Sukta 10.75

Rishi: Sindhukṣit Praiyamedha (traditional attribution for RV 10.75)
Devata: Sindhu / Nadyaḥ
Chandas: Trishtubh

तृष्टामया प्रथमं यातवे सजूः सुसर्त्वा रसया श्वेत्या त्या । त्वं सिन्धो कुभया गोमतीं क्रुमुं मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे ॥

tṛṣṭā́mayā prathamáṃ yātáve sajū́ḥ susártvā rasáyā śvetyā́ tyā́ | tváṃ síndho kúbhayā gomátīṃ krúmuṃ mehatnvā́ saráthaṃ yā́bhir ī́yase ||

يا سِنْدْهُو، أنتِ أوّلُ من ينطلقُ في صُحبةِ تْرِشْتَامَا ذاتِ الجريانِ الحَسَن، ومع رَسَا، ومع شْفِيتِي المضيئة. ومع كُبْهَا تسيرين؛ ومع غُومَتِي وكْرُمُو ومِهَتْنُو تتحرّكين كأنّكنّ في عَرَبةٍ واحدة: فهكذا لتصِرْ تيّاراتُنا الكثيرةُ حركةً واحدةً منسجمةً نحو ظَفَرِ الروح.

तृष्टामया(तृष्णा/उत्साह से) भरी हुई / तृषित-सी
तृष्टामया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootतृष्टा (प्रातिपदिक; तृष् ‘तृष्णा/तृष्-भाव’ से) + मयट् (-मय)
प्रथमम्पहले / सर्वप्रथम
प्रथमम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used adverbially)
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
यातवेजाने/प्रवाहित होने के लिए
यातवे:
Prayojana
TypeVerb (infinitive)
Rootया (धातु) → यातु (कृदन्त-प्रातिपदिक) ; तुमुन्/तवेन्-प्रत्यय (infinitive)
सजूःसाथ-साथ / एक साथ
सजूः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसजूः (अव्यय; सह + जू/जु ‘शीघ्र/साथ’ से निपात)
सुसर्त्वाअच्छी तरह बहकर/सरकर
सुसर्त्वा:
Adhikaraṇa
TypeVerb (gerund)
Rootसु- + सृ (धातु ‘बहना/सरना’) → सर्तृ/सर्तु (कृदन्त) ; त्वा-प्रत्यय (absolutive)
रसयाधारा/रस से
रसया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरसा (प्रातिपदिक; ‘रस/धारा’)
श्वेत्याश्वेत/उज्ज्वल (धारा) से
श्वेत्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक) → श्वेत्या (स्त्री.)
त्याउस (धारा) के द्वारा/उससे
त्या:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम) → त्या
त्वम्तू
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सिन्धोहे सिन्धु (नदी)
सिन्धो:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
कुभयाकुभा (नदी) के साथ/द्वारा
कुभया:
Karaṇa
TypeProper Noun
Rootकुभा (नदी-नाम; प्रातिपदिक)
गोमतीम्गो-सम्पन्न/गौओं वाली (नदी)
गोमतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगोमती (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)
क्रुमुम्क्रुमु (नदी) को
क्रुमुम्:
Karma
TypeProper Noun
Rootक्रुमु (नदी-नाम; प्रातिपदिक)
मेहत्न्वाउफनकर/वर्ष-सा बहकर
मेहत्न्वा:
Adhikaraṇa
TypeVerb (gerund)
Rootमिह्/मेह् (धातु ‘सिञ्चना/वर्षण/प्रवाह’) → मेहत्नु (कृदन्त-प्रातिपदिक) ; त्वा-प्रत्यय (absolutive)
सरथम्रथ-सा/रथ के समान (वेग से)
सरथम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used adverbially)
Rootस-रथ (प्रातिपदिक; ‘रथ सहित/रथ-सम’)
याभिःजिन (धाराओं/नदियों) के द्वारा
याभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम) → या- (स्त्री.)
ईयसेतू जाती/प्रवाहित होती है
ईयसे:
Kriyā
TypeVerb
Rootइ/ई (धातु ‘जाना/गमन’) ; आत्मनेपद

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App