Rig Veda 10.71.6 — Mandala 10, Sukta 71, Mantra 6
Sukta 10.71
Rishi: Bṛhaspati
Devata: Vāc (with emphasis on the right companion/guide of speech)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागो अस्ति । यदीं शृणोत्यलकं शृणोति नहि प्रवेद सुकृतस्य पन्थाम् ॥
Transliteration
yás tityā́ja sacivídaṃ sakhā́yaṃ ná tásya vā́cy ápi bhāgó asti | yad ī́ṃ śṛṇóty álakāṃ śṛṇoti náhi pravéda sukṛtásya pánthām ||
Translation
مَن يهجرُ الصاحبَ العارفَ بالفعلِ القويم—فلا نصيبَ له، حتى في الكلمةِ المقدّسة (فاج/Vāc). وإنْ سمعَ، فإنما يسمعُ فراغًا؛ ولا يعرفُ حقًّا سبيلَ العملِ المُحسَن.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तित्याजhas abandoned, has forsaken
तित्याज:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
सचिविदम्the wise/knowing companion (one who knows with/along)
सचिविदम्:
Karma (विशेष्य ‘सखायम्’)
TypeAdjective
Rootसचिविद् (प्रातिपदिक; ‘सचि-’ + ‘विद्’/‘विद्’ ‘knowing’)
सखायम्friend, companion
सखायम्:
Karma
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाचिin speech, in (the realm of) utterance
वाचि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
अपिeven
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
भागःa share, portion
भागः:
Kartā (अस्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यद्when, if
यद्:
—
TypeIndeclinable/Conjunctional relative
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed, just
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
शृणोतिhe hears
शृणोति:
Kriyā
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
अलकम्in vain, to no purpose
अलकम्:
—
TypeIndeclinable
Rootअलकम् (अव्यय/निपात; ‘in vain, idly’)
शृणोतिhe hears
शृणोति:
Kriyā
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
प्रवेदhas known, understands
प्रवेद:
Kriyā
TypeVerb
Rootविद् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
सुकृतस्यof the well-doer / of good deed (merit)
सुकृतस्य:
Sambandha (पन्थाम् इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective (genitive dependent)
Rootसुकृत (प्रातिपदिक; सु- + कृत) अथवा सुकृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पन्थाम्path, way
पन्थाम्:
Karma (प्रवेद इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.