Rig Veda 10.69.1: Mandala 10, Sukta 69, Mantra 1

Sukta 10.69

Rishi: Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing)

Devata: Agni

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.69.1

Transliteration

bhadrā́ agnér vadhry-aśvásya saṃ-dṛ́śo vāmī́ prá-ṇītiḥ su-ráṇā́ upétayaḥ | yad ī́ṃ su-mitrā́ víśo ágre indháte ghṛténa ā́huto jarate davídyutat ||

Translation

مباركةٌ هي رؤى أَغْنِي لِفَذْرْيَشْفَا—قيادتُه الودودُ، وإقبالاتُه النبيلة. فإذا ما أوقدته الشعوبُ، في صداقةٍ حسنة، في المقدّمة، عندئذٍ، وقد قُدِّم له الغِهْرْتَا (السمنُ المصفّى)، ينمو ويشعّ بلمعانٍ متّقد.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भद्राः: auspicious (ones)
• भद्राः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वध्र्यश्वस्य: of Vadhryaśva
• वध्र्यश्वस्य: Adhikaraṇa
• Type: Proper Noun
• Root: वध्र्यश्व (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• संदृशः: appearances, sights
• संदृशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: संदृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन/दृश्य’)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• वामी: lovely, gracious
• वामी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक)

• प्रणीतिः: leading forth, guidance
• प्रणीतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्र-नी (धातु) → प्रणीतिः (कृदन्त/भाववाचक संज्ञा)

• सुरणाः: well-pleasing, kindly
• सुरणाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुरणा (प्रातिपदिक)

• उपेतयः: approaches, attendances
• उपेतयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उप-इ (धातु) → उपेत (कृदन्त) / उपेतयः (प्रातिपदिक-रूप)

• यदा: when
• यदा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यदा

• ईम्: him/it (enclitic)
• ईम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: ईम्

• सुमित्राः: good-friended, friendly
• सुमित्राः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-मित्र (प्रातिपदिक; समास)

• विशः: clans, peoples
• विशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• अग्रे: in front, at the fore
• अग्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• इन्धते: they kindle
• इन्धते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: इन्ध् (धातु)

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• आहुतः: having been offered (invoked/oblated)
• आहुतः: Kartā
• Type: Participle
• Root: आ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त; क्त)

• जरते: he grows old / wears on
• जरते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: जॄ/जर् (धातु; ‘to age/decay’)

• दविद्युतत्: he flashed forth, shone strongly
• दविद्युतत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वि-द्युत् (धातु) + द (उपसर्ग/प्रवर्धक) → दवि-द्युत्