Rig Veda 10.68.6 — Mandala 10, Sukta 68, Mantra 6
Sukta 10.68
Rishi: Bṛhaspati / Angiras-tradition
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम् ॥
Transliteration
yadā́ valásya pī́yataḥ jásuṃ bhed bṛ́haspátir agnitápobhir arkáiḥ | dád-bhir na jihvā́ pári-viṣṭam ā́dad āvír nidhī́ṃr akṛṇod usríyāṇām ||
Translation
لَمّا كَسَرَ بْرِهَسْبَتي، بِالأناشيدِ—تَبَسِ النّار—حِصارَ فالا الجَشِعَ، أَخَذَهُ كَلِسانٍ يَلْتَقِطُ الطَّعامَ المُحاطَ بِكُلِّ جِهَة؛ وَأَظْهَرَ كُنوزَ المُتَلَأْلِئِينَ (أُسْرِيَانام) المَخْفِيَّة.
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
वलस्यof Vala
वलस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवल (प्रातिपदिक)
पीयतःof the swelling/abounding (one)
पीयतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootपा (धातु) → पीयत् (कृदन्त, पृ.प्र.कृ.)
जसुंthe stronghold/obstruction (jasu)
जसुं:
Karma
TypeNoun
Rootजसु (प्रातिपदिक; RV-विशेष शब्द)
भेत्he split/broke
भेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अग्नितपःभिःwith fiery heats/ardours
अग्नितपःभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअग्नितपस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष समास)
अर्कैःwith hymns/verses
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
दद्भिःwith (his) teeth; biting
दद्भिः:
Karaṇa (उपमान-तृतीया)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दद् (कृदन्त, शतृ)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
जिह्वाthe tongue
जिह्वा:
Kartā (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
परिविष्टम्encircled/enclosed
परिविष्टम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपरि-विश् (धातु) → परिविष्ट (कृदन्त, क्त)
आददौhe took/received
आददौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
आविःopenly; manifest
आविः:
—
TypeIndeclinable
Rootआविस् (अव्यय)
निधीन्treasures; deposits
निधीन्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
अकृणोत्he made
अकृणोत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
उस्रियाणाम्of the dawn-cows (bright cows)
उस्रियाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउस्रिया (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.