Rig Veda 10.66.5: Mandala 10, Sukta 66, Mantra 5

Sukta 10.66

Rishi: Vasiṣṭha (continuity of collection; traditional attribution for these adjacent hymns often to Vasiṣṭha—needs external Anukramaṇī confirmation)

Devata: Viśve Devāḥ with emphasis on Sarasvan, Varuna, Pushan, Vishnu, Vayu, Ashvins

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सरस्वान्धीभिर्वरुणो धृतव्रतः पूषा विष्णुर्महिमा वायुरश्विना । ब्रह्मकृतो अमृता विश्ववेदसः शर्म नो यंसन्त्रिवरूथमंहसः ॥

Transliteration

sárasvān dhībhír váruṇo dhṛtávrataḥ pūṣā́ víṣṇur mahimā́ vāyúr aśvínā | brahma-kṛ́to amṛ́tā viśvávedasaḥ śárma no yaṃsan tri-varū́tham áṃhasaḥ ||

Translation

لِيَمْنَحْنا سَرَسْفانُ مع دِهِيّاتِنا (الأفكار المُنيرة)، وفارُونَا الثابتُ في فْرَتَه (قانونِه المقدّس)؛ وبُوشَنُ، وفِشْنُو ذو السَّعَةِ العُظمى؛ وفايو، والآشْفِنَان—هؤلاء الأَمْرِتَا (الخالدون)، صُنّاعُ البْرَهْمَن (الكلمةِ المقدّسة)، العارفونَ بكلّ شيء—سَكِينَةً لنا، ومَلاذًا ذا ثلاثِ طبقاتٍ يَقينا من أَمْهَس (الضيقِ والخطأِ المُقيِّد).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सरस्वान्: Sarasvān (the Sarasvat one; Sarasvatī’s lord/associated deity)
• सरस्वान्: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: सरस्वत् (प्रातिपदिक) < सरस्

• धीभिः: with thoughts/insights (hymns)
• धीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• धृतव्रतः: whose vows are upheld/firm-vowed
• धृतव्रतः: कर्तृ
• Type: Adjective (epithet)
• Root: धृत-व्रत (कर्मधारय समास; धृत < √धृ, व्रत)

• पूषा: Pūṣan
• पूषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पूषन् (प्रातिपदिक)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• महिमा: greatness/majesty (as a divine power)
• महिमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• वायुः: Vāyu
• वायुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins (twin horsemen)
• अश्विना: कर्तृ
• Type: Noun (dual deity)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मकृतः: makers/fashioners of sacred formulation (brahman)
• ब्रह्मकृतः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: ब्रह्म-कृत् (तत्पुरुष; कृत् < √कृ)

• अमृताः: immortals
• अमृताः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantive)
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• विश्ववेदसः: all-knowing / knowing all
• विश्ववेदसः: कर्तृ
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व-वेदस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय; वेदस् ‘ज्ञान/वेद’)

• शर्म: shelter, protection, comfort
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• यंसन्तु: let them grant/bestow
• यंसन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √यम् (यच्छति/यमति) — Vedic injunctive/imperative stem

• त्रिवरूथम्: threefold-protecting / with triple defense
• त्रिवरूथम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: त्रि-वरूथ (तत्पुरुष; वरूथ ‘आवरण/रक्षा’)

• अंहसः: from distress/sin/evil
• अंहसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)