Rig Veda 10.17.5: Mandala 10, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 10.17

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)

Devata: Pūṣan

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥

Transliteration

pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmāṃ abhaya-tamena neṣat | svasti-dā āghṛṇiḥ sarva-vīro 'pra-yucchan pura etu pra-jānan ||

Translation

Pūṣan يَعرِفُ هذهِ الجهاتِ كلَّها؛ فليَقُدْنا في الطريقِ الأشدِّ أمانًا من الخوف. مُعطي السَّلامة، المُشِعّ، ذو كلِّ قُوَى البُطولة—غيرُ مُنقَطِع—فليَسِرْ أمامَنا، عارفًا بالطريق، لتكونَ رحلتُنا تقدُّمًا في أمانٍ واعٍ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पूषे: O Pūṣan
• पूषे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पूषन् (प्रातिपदिक) / देवता-नाम

• इमा: these
• इमा: कर्तृ (वाक्ये ‘आशाः’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशाः: hopes / expectations
• आशाः: कर्म (वेद्-धातोः)
• Type: Noun
• Root: आशा (प्रातिपदिक)

• अनु: after; in accordance with
• अनु: क्रियाविशेषण (वेद्-क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (वेद्) — ‘to know’

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्व-प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ (नेषत्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (नेषत्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभयतमेन: by the safest (way); with greatest security
• अभयतमेन: करण
• Type: Adjective
• Root: अभयतम (प्रातिपदिक; अभय + तमप्)

• नेषत्: may he lead / led
• नेषत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नी (नय) — ‘to lead’

• स्वस्तिदा: the giver of well-being
• स्वस्तिदा: कर्तृ (एतु-क्रियायाः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वस्तिद (प्रातिपदिक; स्वस्ति + दा ‘giver’)

• आघृणिः: Āghṛṇi (the radiant one; epithet of Pūṣan/Sūrya)
• आघृणिः: कर्तृ (एतु-क्रियायाः; स्वस्तिदा इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: आघृणि (प्रातिपदिक; देव-विशेषण)

• सर्ववीरः: having all heroes / all manly powers
• सर्ववीरः: कर्तृ (एतु-क्रियायाः; स्वस्तिदा इत्यादिभिः समनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्ववीर (प्रातिपदिक; सर्व + वीर)

• अप्रयुच्छन्: not hindering; unobstructing
• अप्रयुच्छन्: कर्तृ-विशेषण (एतु-कर्तुः)
• Type: Participle
• Root: प्र-युज्/युच्छ् (वेदिक; ‘to hold back/impede’), नञ्-पूर्वक

• पुरः: in front; before (us)
• पुरः: अधिकरण (एतु-क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोग)

• एतु: let him go / may he come
• एतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (ए) — ‘to go’

• प्रजानन्: knowing; discerning
• प्रजानन्: कर्तृ-विशेषण (एतु-कर्तुः)
• Type: Participle
• Root: प्र-ज्ञा (जान) — ‘to know, discern’