Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.123

Rishi: Traditionally associated with Vena (or a Vena-related seer) in RV 10.123; exact attribution varies by Anukramaṇī traditions.
Devata: Vena / Gandharva-Sūrya complex (a luminous messenger/mediator power); Sūrya and the Waters are central supporting powers in the verse.
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of RV 10 hymns with expansive imagery).

अयं वेनश्चोदयत्पृश्निगर्भा ज्योतिर्जरायू रजसो विमाने । इममपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रा मतिभी रिहन्ति ॥

अ॒यं वे॒नश्चो॑दय॒त्पृश्नि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने॑ । इ॒मम॒पां सं॑ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशुं॒ न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ॥

ayaṁ vénaś codáyat pṛ́śnigarbhā́ jyótir jarāyū́ rájaso vimā́ne | imám apā́ṁ saṁgamé sū́ryasya śíśuṁ ná víprā matíbhī rihanti ||

هذا هو فِينا (Vena) الذي يدفع الأرحامَ المتعدّدة الألوان في صيرورتها؛ نورٌ ما يزال ملفوفاً بغشاء الميلاد، مُقامٌ في الفضاءات الواسعة للـرَجَس (rajas)، عالمِ ما بين. عند ملتقى المياه (Āpas) والشمس (Sūrya)، يلعقه الـڤِپْرَة (vipra) بأفكارهم (mati)، كما يُغذّى طفلٌ وليد.

अ॒यम् । वे॒नः । चो॒द॒य॒त् । पृश्नि॑ऽगर्भाः । ज्योतिः॑ऽजरायुः । रज॑सः । वि॒ऽमाने॑ । इ॒मम् । अ॒पाम् । स॒म्ऽग॒मे । सूर्य॑स्य । शिशु॑म् । न । विप्राः॑ । म॒तिऽभिः॑ । रि॒ह॒न्ति॒ ॥अयम् । वेनः । चोदयत् । पृश्निगर्भाः । ज्योतिःजरायुः । रजसः । विमाने । इमम् । अपाम् । सम्गमे । सूर्यस्य । शिशुम् । न । विप्राः । मतिभिः । रिहन्ति ॥ayam | venaḥ | codayat | pṛśni-garbhāḥ | jyotiḥ-jarāyuḥ | rajasaḥ | vi-māne | imam | apām | sam-game | sūryasya | śiśum | na | viprāḥ | mati-bhiḥ | rihanti

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेनःVena (a seer/divine being)
वेनः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
चोदयत्impelled, set in motion
चोदयत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootचुद् (धातु)
पृश्निगर्भाःthose having Pṛśni as womb; born of Pṛśni
पृश्निगर्भाः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootपृश्नि-गर्भ (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Karma
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
जरायुःembryonic membrane; afterbirth
जरायुः:
Kartā
TypeNoun
Rootजरायु (प्रातिपदिक)
रजसःof the midspace/atmospheric region
रजसः:
Sambandha
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
विमानेin the measuring-out; in the expanse/realm
विमाने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
इमम्this (one/this thing)
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
संगमेat the confluence/meeting
संगमे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
शिशुम्the child
शिशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
विप्राःinspired sages
विप्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
मतिभिःwith thoughts/insights
मतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
रिहन्तिthey lick; they caress/cherish
रिहन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootरिह् (धातु)