Rig Veda 10.121.6: Mandala 10, Sukta 121, Mantra 6
Sukta 10.121
Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional)
Devata: Ka / Prajāpati
Chandas: Tr̥ṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने । यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥
Transliteration
yáṃ krándasī avásā tastabhāné abhyáikṣetāṃ mánasā réjamāne | yátrā́dhi sū́ra údíto vibhā́ti kásmai devā́ya havíṣā vidhema ||
Translation
الذي نظرت إليه العالمان، مسنودَين بعونه، وهما يرتجفان في القلب؛ والذي فيه وعليه يسطع سُوريا حين يطلع: لأيِّ إلهٍ نقدِّمُ الهَفِسَ (القربان) من إرادتنا؟
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रन्दसीthe two (worlds:) heaven and earth
क्रन्दसी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्रन्दस् (प्रातिपदिक; द्विवचन-प्रयोग) < √क्रन्द्
अवसाwith help / by protection
अवसा:
करण
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) < √अव्
तस्तभानेwhen/while being propped up / supported
तस्तभाने:
अधिकारण
TypeVerb-derived adjective (participle)
Root√स्तभ् (स्तम्भ्) + त (कृत्) → तस्तभान-
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
ऐक्षेताम्they two looked
ऐक्षेताम्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√ईक्ष् (ईक्षते)
मनसाwith mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
रेजमानेwhile trembling / quivering
रेजमाने:
अधिकारण
TypeParticiple
Root√रेज् + शानच् → रेजमान-
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सूरःthe Sun
सूरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक)
उदितःrisen
उदितः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√उद् (उद्-गम्/उद्-स्था भाव) + त → उदित-
विभातिshines forth
विभाति:
कर्तृ
TypeVerb
Root√भा (भाति) + वि
कस्मैto which (god)?
कस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer / may we perform
विधेम:
कर्तृ
TypeVerb
Root√धा (धा/दधाति) + वि
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.