Rig Veda 10.104.8: Mandala 10, Sukta 104, Mantra 8

Sukta 10.104

Devata: Indra (with the divine Waters as supporting powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.104; verify in critical meter listings)

Samhita Patha (Devanagari)

सप्तापो देवीः सुरणा अमृक्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्र पूर्भित् । नवतिं स्रोत्या नव च स्रवन्तीर्देवेभ्यो गातुं मनुषे च विन्दः ॥

Transliteration

saptā́po devī́ḥ suráṇā́ amṛ́ktā yā́bhiḥ síndhum átara indra pūrbhít | navatíṃ srotyā́ nava ca sravántīr devébhyo gātúṃ mánuṣe ca vindaḥ ||

Translation

يا إندرا، يا كاسرَ الحصونِ المُغلَقة، بتلك المياهِ الإلهيّةِ السبع—النبيـلةِ في جريانها، غيرِ الممتزجة—عبرتَ الطوفانَ المحيطيّ. ووجدتَ سبيلَ العبور للآلهة وللإنسان أيضًا: تسعين مجرىً وتسعةً أخرى تفيضُ وتجري.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: Kartā (देवीः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या)

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• देवीः: goddesses
• देवीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देवी (देव-)

• सुरणाः: gladdening, delight-giving
• सुरणाः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुरणा (सु- + रण/रन् ‘आनन्द/उत्साह’ इत्यर्थे; विशेषण-प्रातिपदिक)

• अमृक्ताः: unwiped, unsoiled (pure)
• अमृक्ताः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: अ-मृक्त (√मृज् ‘मार्जने/शोधने’ क्त; नञ्-पूर्वक)

• याभिः: with which
• याभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सिन्धुमातरः: mothers of the Sindhu (river/stream)
• सिन्धुमातरः: Kartā (आपः/देवीः इत्यस्य विशेषण-सम्बोधनात्मकः)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु-मातर् (तत्पुरुष)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र

• पूर्भित्: fort-splitter
• पूर्भित्: (सम्बोधन)
• Type: Noun/Epithet
• Root: पूर्-भिद् (पूर् ‘fort/city’ + √भिद् ‘भेदने’; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासान्त)

• नवतिम्: ninety
• नवतिम्: Karma (गणनाविशेष्यं ‘स्रोत्यानि’ इत्यन्वयः)
• Type: Noun/Numeral
• Root: नवति (संख्या)

• स्रोत्यानि: stream-channels, watercourses
• स्रोत्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: स्रोत्य (√स्रु ‘स्रवणे’ यत्/य; ‘streaming-channel’)

• नव: nine
• नव: Karma (विशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: नवन् (संख्या)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• स्रवन्तीः: flowing
• स्रवन्तीः: Karma (स्रोत्यानि इत्यस्य विशेषण/अन्वयः ‘स्रवन्तीः’)
• Type: Participle (present active)
• Root: √स्रु ‘स्रवणे’ (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)

• देवेभ्यः: for the gods
• देवेभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: देव

• गातुम्: a path, passage
• गातुम्: Karma
• Type: Noun (action/result)
• Root: गातु (√गा/गम् ‘गत्यर्थ’ तुन्; ‘path/going’)

• मनुषे: for man (mankind)
• मनुषे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मनुṣ (मनुष्य/मनु-सम्बन्धिन्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विन्दः: you find, you obtain
• विन्दः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद्/√विन्द् ‘लाभे/प्राप्तौ’