Rig Veda 1.94.16: Mandala 1, Sukta 94, Mantra 16
Sukta 1.94
Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni (with Mitra, Varuṇa, Aditi, Sindhu, Pṛthivī, Dyauḥ as supporting powers)
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn largely Triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
स त्वमग्ने सौभगत्वस्य विद्वानस्माकमायुः प्र तिरेह देव । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
Transliteration
sá tvám agne saubhagatvásya vidvā́n asmā́kam ā́yuḥ prá tiréhá deva | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ||
Translation
أنتَ، يا أغني، العارفُ بسُنَنِ سعادتِنا، فامدُدْ لنا عُمرَنا هنا، أيها الإله. وليُعَظِّمْ ذلك لنا مِترا وفَرونا—وأديتي، وسِندهو (نهرُ الوجود)، والأرضُ، وكذلك السماء.
Word by Word
सःhe, that (one)
सः:
सम्बोधन/विषयः (प्रस्तावितः) / कर्तृ-संबन्धी
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ (प्र तिरेः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सौभगत्वस्यof good fortune, of prosperity
सौभगत्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of good fortune’
TypeNoun (abstract)
Rootसौभगत्व (प्रातिपदिक; सौभग + त्व)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ-विशेषणम् (त्वम्) / हेतु-भावः
TypeParticiple (Adjective)
Root√विद् (विदँ) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘our’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म (प्र तिरेः) — ‘(our) life-span’
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषणम् (तीव्रता/प्रवृत्तिः)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
तिरेcross over, carry through, extend (successfully)
तिरे:
क्रिया (मुख्या)
TypeVerb
Root√तॄ (तॄँ) ‘to cross, overcome’
इहhere
इह:
अधिकरण (स्थान) — ‘here’
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
देवO god
देव:
सम्बोधन (अग्ने इत्यस्य पुनः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
विषय/कर्म-निर्देशः — ‘that (boon/act)’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus / for us
नः:
कर्म (मामहन्ताम्) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (एन्क्लिटिक सर्वनाम)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun (deity)
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun (deity)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मामहन्ताम्may they favor/honor (us)
मामहन्ताम्:
क्रिया (आशीर्वाद/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√मह् (महँ) ‘to honor, gladden’ (caus./denom. sense in Vedic usage) → मा + महन्ताम्
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun (goddess)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सिन्धुःthe River/Sea (Sindhu)
सिन्धुः:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय (and/also)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्यौःHeaven, Sky
द्यौः:
कर्तृ (मामहन्ताम्)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.