Rig Veda 1.76.5: Mandala 1, Sukta 76, Mantra 5

Sukta 1.76

Rishi: Gautama

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यथा विप्रस्य मनुषो हविर्भिर्देवाँ अयजः कविभिः कविः सन् । एवा होतः सत्यतर त्वमद्याग्ने मन्द्रया जुह्वा यजस्व ॥

Transliteration

yáthā víprasya mánuṣo havírbhir devā́m̐ áyajaḥ kavíbhiḥ kavíḥ sán | evā́ hotaḥ satyátara tvám adyā́gne mandráyā júhvā yajasva ||

Translation

كَمَا أَنَّكَ قَدِيمًا—وَأَنْتَ كَفِيٌّ (kavi) بَيْنَ الكَفِيِّينَ—قَدَّمْتَ القُرْبَانَ لِلآلِهَةِ مِنْ أَجْلِ الإِنْسَانِ المُسْتَنِيرِ بِقُرْبَانِهِ؛ فَهَكَذَا الآنَ، يَا هوتَر (Hotṛ) الأَصْدَقَ، يَا أَغْنِي، قَدِّمِ القُرْبَانَ اليَوْمَ بِالمِغْرَفَةِ المُبْتَهِجَةِ، بِإِرَادَةٍ مُتَعَبِّدَةٍ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यथा: just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• विप्रस्य: of the inspired priest/sage
• विप्रस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• मनुषः: of Manu (the man/ancestor)
• मनुषः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: मनुष (प्रातिपदिक)

• हविर्भिः: with oblations
• हविर्भिः: करण (instrument)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अयजः: you worshipped/sacrificed
• अयजः: —
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)

• कविभिः: with poets/seers
• कविभिः: करण (instrument/association)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• कविः: a seer/poet
• कविः: कर्ता (subject complement)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• सन्: being
• सन्: कर्ता (participial, qualifying the subject)
• Type: Participle
• Root: अस् (धातु) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• एवा: thus, in the same way
• एवा: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• होतः: O Hotar (invoking priest)
• होतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• सत्यतर: more true/most true
• सत्यतर: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + तर (तुलनाप्रत्यय)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today/now
• अद्य: अधिकरण (time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मन्द्रया: with the gladdening/joyous
• मन्द्रया: करण (instrument, as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र (प्रातिपदिक)

• जुह्वा: with the ladle (sacrificial spoon)
• जुह्वा: करण
• Type: Noun
• Root: जुहू (प्रातिपदिक)

• यजस्व: worship! perform the sacrifice!
• यजस्व: —
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)