Rig Veda 1.180.5: Mandala 1, Sukta 180, Mantra 5

Sukta 1.180

Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ वां दानाय ववृतीय दस्रा गोरोहेण तौग्र्यो न जिव्रिः । अपः क्षोणी सचते माहिना वां जूर्णो वामक्षुरंहसो यजत्रा ॥

Transliteration

ā́ vāṃ dānā́ya vavṛtīya dasrā gór óhena taugryó ná jivríḥ | apáḥ kṣoṇī́ sacate mā́hinā vāṃ jūrṇó vāṃ ákṣur áṃhaso yajatrā ||

Translation

إلى عطائكما أتوجّه، أيّها العجيبان (Dasra)، مجذوبًا برفعِ النور، كطوغريا (Taugrya) السريع. المياهُ والأرضُ الفسيحة تقترنان بعظمتكما؛ وبكما تُشحَذُ قوّةُ العصر في وجهِ الضيق، يا مستحقَّي القربان.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga) अथवा अव्यय

• वाम्: to/for you two; of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वि.)

• दानाय: for giving, for a gift
• दानाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक) < √दा (दान)

• ववृतीय: has come/has turned (towards)
• ववृतीय: Kartā
• Type: Verb
• Root: √वृत्/√वृ (वर्तने/वरणे)

• दस्रा: O wondrous/skillful ones (Aśvins)
• दस्रा: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक)

• गोरोहेण: with the cow-mount/with the cow-drawn (vehicle)
• गोरोहेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गोरोह (प्रातिपदिक; गो- + रोह ‘mount/vehicle’)

• तौग्र्यः: Tugra’s (son), the Taugra
• तौग्र्यः: Kartā
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: तौग्र्य (प्रातिपदिक; patronymic)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• जिव्रिः: Jivri (name/epithet)
• जिव्रिः: Kartā
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: जिव्रि (प्रातिपदिक; नाम)

• अपः: the waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• क्षोणी: the earth
• क्षोणी: Kartā
• Type: Noun
• Root: क्षोणी (प्रातिपदिक)

• सचते: associates/joins
• सचते: Kartā
• Type: Verb
• Root: √सच् (समवाये/सहचर्ये)

• माहिना: by (your) might
• माहिना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: माहिन्/माहिना (प्रातिपदिक; ‘might, greatness’)

• वाम्: of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वि.)

• जूर्णः: worn out, decayed
• जूर्णः: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: जूर्ण (प्रातिपदिक) < √जॄ/√जृ (जीर्णे/क्षये)

• वाम्: of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वि.)

• अक्षु: axle (of a chariot)
• अक्षु: Karma
• Type: Noun
• Root: अक्षु (प्रातिपदिक)

• रंहसः: from speed/haste; of swiftness
• रंहसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: रंहस् (प्रातिपदिक)

• यजत्रा: O worshipful ones
• यजत्रा: —
• Type: Adjective (vocative)
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक) < √यज्