Rig Veda 1.174.7: Mandala 1, Sukta 174, Mantra 7

Sukta 1.174

Rishi: Agastya Māna (traditional; verify).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm).

Samhita Patha (Devanagari)

रपत्कविरिन्द्रार्कसातौ क्षां दासायोपबर्हणीं कः । करत्तिस्रो मघवा दानुचित्रा नि दुर्योणे कुयवाचं मृधि श्रेत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.174.7

Transliteration

rápat kavír indrārká-sātau kṣā́ṃ dāsā́yopá-barhaṇīṃ kaḥ | kárat tísro maghávā dā́nu-citrā ní duryóṇe kúyavācaṃ mṛdhí śret ||

Translation

سريعٌ يمضي الكَڤيّ (الرائي)، يا إندرا، في نَيْلِ ظَفَرِ الترتيل؛ مَن الذي جعل الأرضَ مِهادًا للداسا؟ إن الكريمَ أوجدَ قوى دانو الثلاثَ المتعدّدةَ الصور؛ وألقى الكاذبَ اللسانِ في المقعدِ العسير، وفي المعركةِ حطّمه.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रपत्: (he) rushed / sprang forth
• रपत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रप् (रपते/रपति) अथवा √रभ् (वेद. ‘रपत्’ = ‘रभत्’ इति पाठभेद-सम्भवः)

• कविः: the seer, sage
• कविः: Kartā (रपत्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• अर्कसातौ: in the winning of the hymn (song-prize)
• अर्कसातौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अर्क-साति- (समास/प्रातिपदिक; साति- ‘प्राप्ति/विजय’)

• क्षाम्: the earth/ground
• क्षाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षाम्/क्षाम्- (प्रातिपदिक; ‘पृथिवी/भूमि’)

• दासाय: for the Dāsa (enemy/foe)
• दासाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दास- (प्रातिपदिक)

• उपबर्हणीम्: a covering/bed (as a support), a cushion-like support
• उपबर्हणीम्: Karma (अन्तर्निहित-क्रियायाः/उपपद-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: उप-बर्हणी- (प्रातिपदिक; ‘उप’ + बर्हणी ‘आच्छादन/शय्या/आवरण’)

• कः: who? (which one)
• कः: Kartā (करत्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: क- (प्रातिपदिक; प्रश्न/अनिर्दिष्ट-प्रोनाउन)

• करत्: made, did
• करत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• तिस्रः: three (fem.)
• तिस्रः: Karma (करत्-क्रियायाः)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)

• मघवा: the bountiful one (Indra)
• मघवा: Kartā (करत्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: मघवन्- (प्रातिपदिक)

• दानुचित्राः: variegated/remarkable, Dānu-like (or: of Dānu), wondrous
• दानुचित्राः: Karma (तिस्रः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दानु-चित्र- (समास/प्रातिपदिक; ‘दानु’ + ‘चित्र’)

• नि: down, into
• नि: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/निपात)

• दुर्योणे: in a hard/evil womb; in a difficult lair/abode
• दुर्योणे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दुर्-योनि- (समास/प्रातिपदिक)

• कुयवाचम्: the evil-speaker / one of bad speech
• कुयवाचम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: कु-यवाच- (समास/प्रातिपदिक; ‘कु’ दुर्वाच/दुष्ट + ‘यवाच’)

• मृधि: in battle
• मृधि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मृध्- (प्रातिपदिक; ‘युद्ध/संघर्ष’)

• श्रेत्: may he lay low / may he overthrow
• श्रेत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रि/√श्रय् (वेद. ‘श्रेत्’ = injunctive/aorist-like form)