HomeRig VedaMandala 1Sukta 173Mantra 13
Previous Mantra

Mantra 13

Sukta 1.173

Rishi: Agastya Maitrāvaruṇi (traditional attribution)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

एष स्तोम इन्द्र तुभ्यमस्मे एतेन गातुं हरिवो विदो नः । आ नो ववृत्याः सुविताय देव विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

ए॒ष स्तोम॑ इन्द्र॒ तुभ्य॑म॒स्मे ए॒तेन॑ गा॒तुं ह॑रिवो विदो नः । आ नो॑ ववृत्याः सुवि॒ताय॑ देव वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

eṣá stóma indra túbhyam asmé eténa gātúṃ harivo vido naḥ | ā́ no vavṛtyāḥ suvitā́ya deva vidyā́meṣáṃ vṛjánaṃ jīrádānum ||

هذا هو النشيد، يا إندرا، لك بيننا؛ وبه، يا هَريفو (Harivo)، يا ربَّ الجياد الشقراء، اعرف لنا السبيل. أقبلْ إلينا لِحُسنِ المسير، أيها الإله، لكي نجد هذا الميدانَ الفعّال، وذلك الفيضَ السريعَ العطاء.

ए॒षः । स्तोमः॑ । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । अ॒स्मे इति॑ । ए॒तेन॑ । गा॒तुम् । ह॒रि॒ऽवः॒ । वि॒दः॒ । नः॒ । आ । नः॒ । व॒वृ॒त्याः॒ । सु॒वि॒ताय॑ । दे॒व॒ । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥एषः । स्तोमः । इन्द्र । तुभ्यम् । अस्मे इति । एतेन । गातुम् । हरिवः । विदः । नः । आ । नः । ववृत्याः । सुविताय । देव । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥eṣaḥ | stomaḥ | indra | tubhyam | asme iti | etena | gātum | hari-vaḥ | vidaḥ | naḥ | ā | naḥ | vavṛtyāḥ | suvitāya | deva | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

एषःthis
एषः:
Kartā (of implied ‘is/stands’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā (with एषः)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(Addressed deity)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मेamong us / in us
अस्मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतेनby this (with this)
एतेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गातुम्a path / passage
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; ‘path, going’)
हरिवःO bay-horsed one
हरिवः:
(Addressed epithet of Indra)
TypeAdjective used as epithet (vocative)
Rootहरिवत् (प्रातिपदिक; ‘having bay horses’)
विदःknow / find
विदः:
(Predicate)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ‘to know, find’)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (beneficiary; ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither / towards
:
(Preverb to ववृत्याः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
ववृत्याःturn/come (towards)
ववृत्याः:
(Predicate)
TypeVerb
Root√वृत् (वृतँ ‘to turn, choose, come/roll’)
सुवितायfor welfare / good fortune
सुविताय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक; ‘good course, welfare, success’)
देवO god
देव:
(Addressed deity)
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विद्यामmay we know / may we find
विद्याम:
(Predicate)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ‘to know’)
एषम्this / swift
एषम्:
Karma (qualifying वृजनम्)
TypeAdjective
Rootएष (प्रातिपदिक; ‘impetuous/quick’; also ‘this’ as adj.)
वृजनम्obstacle / hostile enclosure
वृजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक; ‘enclosure, stronghold; difficulty/hostile band’)
जीरदानुम्with swift-flowing (stream/force)
जीरदानुम्:
Karma (qualifying वृजनम्)
TypeAdjective
Rootजीरदानु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘having/with swift-flowing stream/impulse’; दानु ‘stream, fluid’)