HomeRig VedaMandala 1Sukta 165Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 1.165

Rishi: Agastya Māna (traditional); mention of Māndārya as singer-identifier within the hymn’s self-referential frame
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

ए॒ष व॒: स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः । एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

eṣá vaḥ stómó maruta iyáṁ gī́r māndāryásya mā́nyasya kā́roḥ | eṣā́ yāsīṣṭa tanvé vayā́ṁ vidyā́meṣáṁ vṛ́janaṁ jī́ra-dānum ||

هذا نشيدُكم، يا ماروت؛ وهذه أغنيةُ المُسبِّح، الجديرِ مانداريا (Māndārya). تعالوا بهذا إلى كياننا المتجسِّد، لكي نعرف هذا الحشدَ القويَّ—السريعَ في العطاء—هذا الفيضَ من القوّة.

ए॒षः । वः॒ । स्तोमः॑ । म॒रु॒तः॒ । इ॒यम् । गीः । मा॒न्दा॒र्यस्य॑ । मा॒न्यस्य॑ । का॒रोः । आ । इ॒षा । या॒सी॒ष्ट॒ । त॒न्वे॑ । व॒याम् । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥एषः । वः । स्तोमः । मरुतः । इयम् । गीः । मान्दार्यस्य । मान्यस्य । कारोः । आ । इषा । यासीष्ट । तन्वे । वयाम् । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥eṣaḥ | vaḥ | stomaḥ | marutaḥ | iyam | gīḥ | māndāryasya | mānyasya | kāroḥ | ā | iṣā | yāsīṣṭa | tanve | vayām | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

एषःthis
एषः:
Kartā (nominal predicate/subject) अव्यक्त
TypePronoun (Demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष
वःof you (your)
वः:
Sampradāna/सम्बन्ध (possessor: ‘of you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā (nominal predicate with एषः)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
इयम्this
इयम्:
Kartā (nominal predicate/subject) अव्यक्त
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गीःsong, hymn
गीः:
Kartā (apposition to इयम्)
TypeNoun
Rootगीर्/गी (प्रातिपदिक; RV ‘गीः’)
मान्दार्यस्यof the gladdening/joy-giving one
मान्दार्यस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of …’)
TypeAdjective (genitive dependent)
Rootमान्दार्य (प्रातिपदिक; adj.)
मान्यस्यof the honoured, venerable
मान्यस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootमान्य (प्रातिपदिक; adj. from √मन् ‘to think/honour’)
कारोःof the poet (bard)
कारोः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the poet/singer’)
TypeNoun
Rootकारु (प्रातिपदिक)
एषाthis (she/it)
एषा:
Kartā (subject of यासीष्ट)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा
यासीष्टhas gone / went
यासीष्ट:
Kriyā (finite verb); Kartā = एषा
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
तन्वेto the body; for oneself
तन्वे:
Sampradāna (to/for the body, i.e., for oneself)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वयाम्weaving/work (craft), preparation
वयाम्:
Karma (object of implied ‘to weave/prepare’; here as goal/result)
TypeNoun
Rootवय (प्रातिपदिक; ‘weaving/working, art’)
विद्यामmay we know / may we find
विद्याम:
Kriyā (finite verb); Kartā = (वयम्) implied
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने) → विद्याम्
एषम्this
एषम्:
Karma (object of विद्याम)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष
वृजनम्host, troop; (also) enclosure/settlement
वृजनम्:
Karma (in apposition to एषम्)
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
जीरदानुम्having swift/strong gifts (liberal giver); with quick bounty
जीरदानुम्:
Karma (adjectival qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootजीरदानु (प्रातिपदिक; bahuvrīhi/tatpuruṣa adj.)