Rig Veda 1.162.1: Mandala 1, Sukta 162, Mantra 1

Sukta 1.162

Rishi: Traditionally Dīrghatamas Aucathya for RV 1.162 (horse-sacrifice hymn complex; some traditions vary)

Devata: Aśva / sacrificial horse (with many gods invoked as witnesses)

Chandas: Trishtubh

Samhita Patha (Devanagari)

मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद्वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥

Transliteration

mā́ no mitró váruṇo aryamā́yur índra ṛbhukṣā́ marútaḥ pári khyan | yád vājíno deva-jā́tasya sáptéḥ prá-vakṣyāmo vidáthe vīryā́ṇi ||

Translation

لا ينظر إلينا مِترا وفَرونا وأريامَن، وقوّةُ الحياة (آيُس)، وإندرا وربهوكشان والماروت بعينِ لوم؛ لأنّنا سنُعلن في المجلس (ڤيدَثا) البطولاتِ والقوى الجليلة للجواد السريع المولود من الآلهة—مُصرّحين بالسيادة الباطنة التي ينبغي أن تُقال على وجهها الحقّ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मा: do not / may not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध) / मा (अव्यय)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: कर्तृ (with implied verb of harming/afflicting)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun
• Root: अर्यन्/अर्यमन् (प्रातिपदिक; nom. sg. अर्यमा)

• आयुः: Life / Āyus
• आयुः: कर्तृ (co-subject; personified “Life/Āyus”)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ऋभुक्षाः: Ṛbhukṣā (a divine name)
• ऋभुक्षाः: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun
• Root: ऋभुक्षन्/ऋभुक्षा (प्रातिपदिक; nom. sg. ऋभुक्षाः)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• परि: around / about
• परि: — (verb-modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• ख्यन्: may (they) proclaim / make known
• ख्यन्: क्रिया (prohibitive wish: “may they not proclaim/announce”)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)

• यत्: that which
• यत्: कर्म/विषय (of “प्रवक्ष्यामः”: what we shall declare)
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• वाजिनः: of the racer/steed
• वाजिनः: सम्बन्ध (genitive: “of the steed”)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• देवजातस्य: of the god-born
• देवजातस्य: विशेषण-सम्बन्ध (qualifying “वाजिनः”: of the god-born)
• Type: Adjective
• Root: देवजात (कृदन्त/समास; देव + जात)

• सप्तेः: of the steed (saptí-)
• सप्तेः: सम्बन्ध (genitive: “of the steed”)
• Type: Noun
• Root: सप्ति (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’)

• प्रवक्ष्यामः: we shall proclaim / declare
• प्रवक्ष्यामः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + प्र

• विदथे: in the ritual gathering / at the ceremony
• विदथे: अधिकरण (locative: in the rite/assembly)
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• वीर्याणि: heroic deeds / powers
• वीर्याणि: कर्म (object of “प्रवक्ष्यामः”)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)