HomeRig VedaMandala 1Sukta 123Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Uṣas (as ṛtasya yoṣā)
Chandas: Triṣṭubh

जानत्यह्नः प्रथमस्य नाम शुक्रा कृष्णादजनिष्ट श्वितीची । ऋतस्य योषा न मिनाति धामाहरहर्निष्कृतमाचरन्ती ॥

जा॒न॒त्यह्न॑: प्रथ॒मस्य॒ नाम॑ शु॒क्रा कृ॒ष्णाद॑जनिष्ट श्विती॒ची । ऋ॒तस्य॒ योषा॒ न मि॑नाति॒ धामाह॑रहर्निष्कृ॒तमा॒चर॑न्ती ॥

jā́natī áhnaḥ prathamásya nā́ma śukrā́ kṛṣṇā́d ajaniṣṭa śvitī́cī | ṛtásya yóṣā ná mināti dhā́mā́har-ahar niṣkṛtám ā́carantī ||

عارفةً الاسمَ الأوّلَ لليوم، تُولدُ المضيئةُ من السواد وتغدو بيضاءَ لامعة. عذراءُ Ṛta (رِتا) لا تُنقِصُ مقامَها؛ يومًا بعد يوم تسيرُ وفقَ الإطلاقِ المرسوم، مُكرِّرةً بأمانةٍ فعلَ الظهورِ إلى الحقّ.

जा॒न॒ती । अह्नः॑ । प्र॒थ॒मस्य॑ । नाम॑ । शु॒क्रा । कृ॒ष्णात् । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । श्वि॒ती॒ची । ऋ॒तस्य॑ । योषा॑ । न । मि॒ना॒ति॒ । धाम॑ । अहः॑ऽअहः । निः॒ऽकृ॒तम् । आ॒ऽचर॑न्ती ॥जानती । अह्नः । प्रथमस्य । नाम । शुक्रा । कृष्णात् । अजनिष्ट । श्वितीची । ऋतस्य । योषा । न । मिनाति । धाम । अहःअहः । निःकृतम् । आचरन्ती ॥jānatī | ahnaḥ | prathamasya | nāma | śukrā | kṛṣṇāt | ajaniṣṭa | śvitīcī | ṛtasya | yoṣā | na | mināti | dhāma | ahaḥ-ahaḥ | niḥ-kṛtam | ācarantī

जानातिknows
जानाति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (जानाति)
अह्नःof the day
अह्नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन्-
प्रथमस्यof the first
प्रथमस्य:
Viśeṣaṇa (अह्नः-सम्बन्धे)
TypeAdjective
Rootप्रथम-
नामname
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्-
शुक्राbright, radiant
शुक्रा:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशुक्र-
कृष्णात्from the dark (night)
कृष्णात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootकृष्ण-
अजनिष्टwas born, arose
अजनिष्ट:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जायते/जनयति)
श्वितीचीshining, gleaming
श्वितीची:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootश्वितीचि-
ऋतस्यof ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत-
योषाthe young woman (dawn)
योषा:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषा-
not
:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Root
मिनातिdiminishes, violates
मिनाति:
Kriyā
TypeVerb
Root√मि (मिनाति)
धामabode; ordinance; established place
धाम:
Karma
TypeNoun
Rootधामन्-
अहर्-अहःday after day
अहर्-अहः:
Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable (iterative compound)
Rootअहन्-
निष्कृतम्set forth, fixed/appointed
निष्कृतम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootनिष्-√कृ (निष्कृत) / निष्कृति- (कृदन्ताधारित)
आचरन्तीmoving/acting, proceeding
आचरन्ती:
Kartā (योषा/उषस्-सम्बद्धा)
TypeVerb (participle)
Rootआ-√चर्