HomeRig VedaMandala 1Sukta 109Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.109

Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवामिन्द्राग्नी वसुनो विभागे तवस्तमा शुश्रव वृत्रहत्ये । तावासद्या बर्हिषि यज्ञे अस्मिन्प्र चर्षणी मादयेथां सुतस्य ॥

यु॒वामि॑न्द्राग्नी॒ वसु॑नो विभा॒गे त॒वस्त॑मा शुश्रव वृत्र॒हत्ये॑ । तावा॒सद्या॑ ब॒र्हिषि॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्प्र च॑र्षणी मादयेथां सु॒तस्य॑ ॥

yuvā́m indrāgnī vásuno vibhāgé tavástamā śuśrava vṛtrahátye | tā́v āsádyā barhíṣi yajñé asmín prá carṣaṇī mādayethāṃ sutásya ||

يا إندرا وأغني، أنتما الأشدّ بأسًا في قِسمة الثروات؛ وقد سمعتُ خبركما في قتل فِرِترا. فاجلسا حالًا على العُشب المقدّس (بَرْهِس) في هذا اليَجْنَا، يا قائدي البشر، وابتهجا بسوما المعصور (سوتا).

यु॒वाम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । वसु॑नः । वि॒ऽभा॒गे । त॒वःऽत॑मा । शु॒श्र॒व॒ । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑ । तौ । आ॒ऽसद्य॑ । ब॒र्हिषि॑ । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् । प्र । च॒र्ष॒णी॒ इति॑ । मा॒द॒ये॒था॒म् । सु॒तस्य॑ ॥युवाम् । इन्द्राग्नी इति । वसुनः । विभागे । तवःतमा । शुश्रव । वृत्रहत्ये । तौ । आसद्य । बर्हिषि । यज्ञे । अस्मिन् । प्र । चर्षणी इति । मादयेथाम् । सुतस्य ॥yuvām | indrāgnī iti | vasunaḥ | vi-bhāge | tavaḥ-tamā | śuśrava | vṛtra-hatye | tau | āsadya | barhiṣi | yajñe | asmin | pra | carṣaṇī iti | mādayethām | sutasya

युवाम्you two
युवाम्:
सम्बोधन/कर्तृ (युगल-कर्तृ)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन (addressed deities) / कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समास: द्वन्द्व)
वसुनःof wealth / of good (treasure)
वसुनः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of wealth/good’)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
विभागेin the distribution / apportionment
विभागे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवि-भाग (प्रातिपदिक; from √भज् ‘to share, apportion’)
तवस्तमाmost mighty
तवस्तमा:
विशेषण (of the addressed pair)
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक) + तमप् (superlative)
शुश्रवI have heard
शुश्रव:
कर्तृ (speaker ‘I’)
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति) with reduplication: शुश्रव (perfect)
वृत्रहत्येin the Vṛtra-slaying
वृत्रहत्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवृत्र-हत्य (प्रातिपदिक; tatpuruṣa ‘slaying of Vṛtra’)
तौthose two / the two (of you)
तौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither, unto
:
— (verbal preverb)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सद्याimmediately
सद्या:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
बर्हिषिon the sacred grass
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
— (verbal preverb)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चर्षणीO (you) who are for the peoples / O lords of men
चर्षणी:
सम्बोधन (epithet of the gods)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक; Vedic ‘men, peoples’)
मादयेथाम्may you two rejoice / be exhilarated
मादयेथाम्:
कर्तृ (the two gods as agents)
TypeVerb
Root√मद् (मादयति ‘to gladden/intoxicate’; here middle/intransitive)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootसुत (ppp from √सु ‘to press (Soma)’)