Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 53, Shloka 26

युद्धकाण्डे त्रिपञ्चाशः सर्गः — धूम्राक्षवधश्रवणं, वज्रदंष्ट्रप्रेषणं, अङ्गद-राक्षसयुद्धम्

Ravana Dispatches Vajradamshtra; Portents and Angada’s Assault

Devanagari script

बलवन्तोऽस्त्रविदुषोनानाप्रहरणारणे ।जघ्नुर्वानरसैन्यानिराक्षसाःक्रोधमूर्छिताः ।।।।

Transliteration

balavanto 'straviduṣo nānāpraharaṇā raṇe |

jaghnur vānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrchitāḥ ||

Translation

قام شياطين الراكشاسا الأقوياء، المهرة في استخدام الأسلحة والمدججون بمختلف القذائف، وقد أعماهم الغضب، بضرب قوات الفانارا في المعركة.

Word by Word

• निघ्नतः: while slaying / of the slayer
• निघ्नतः: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: ni√han (धातु) + śatṛ (कृत्)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (masc gen sg); ‘of (him) who was slaying’

• राक्षसान्: Rakshasas
• राक्षसान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: rākṣasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (masc acc pl)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dṛś (धातु) + ktvā (कृत्)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having seen’

• स: he
• स: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (masc acc pl; qualifying ‘राक्षसान्’)

• वालिसुतः: Vali’s son (Angada)
• वालिसुतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vāli (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: वालेः सुतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: raṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc loc sg)

• क्रोधेन: with/by anger
• क्रोधेन: Karana/Hetu (करण/हेतु)
• Type: Noun
• Root: krodha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (masc instr sg)

• द्विगुणाविष्टः: possessed twofold (redoubled)
• द्विगुणाविष्टः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dvi (संख्या-प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + āviṣṭa (कृदन्त; from ā√viś)
• Form: तत्पुरुष-समास (द्विगुणेन आविष्टः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (masc nom sg)

• संवर्तकः: the world-ending (fire)
• संवर्तकः: Upamana (उपमान)
• Type: Noun
• Root: saṃvartaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg); उपमान-शब्दः (the ‘world-ending’ one)

• इव: like
• इव: Upamana (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: iva (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-वाचक (like)

• अनलः: fire
• अनलः: Upameya (उपमेय)
• Type: Noun
• Root: anala (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)

Context

Vajradamshtra went about in the battle striking Vanaras just like death goes with a noose for destruction of the world.

Characters & Entities

• Rākṣasa(s)
• Vānara(s)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Anger that overwhelms discernment (krodhamūrchā) is presented as a cause of indiscriminate harm. Dharma calls for controlled strength and accountability, not rage-driven slaughter.

What is the narrative situation?

The Rākṣasa fighters, empowered by skill and weapons, press hard against the Vānara ranks and inflict heavy casualties.

Which character virtue is emphasized?

Technical skill (astra-vidyā) is acknowledged, but the verse stresses the moral failure of anger-clouded action.