Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 84, Shloka 4

गुहस्य सन्देहः, गङ्गातीर-रक्षा, भरतस्य सत्कारः

Guha’s Suspicion, Securing the Ganga Bank, and Hospitality to Bharata

बन्धयिष्यति वा दाशानथवाऽस्मान्वधिष्यति।अथ दाशरथिं रामं पित्रा राज्याद्विवासितम्।।।।सम्पन्नां श्रियमन्विच्छन्स्तस्य राज्ञ स्सुदुर्लभाम्।भरतः कैकयीपुत्रो हन्तुं समधिगच्छति।।।।

bandhayiṣyati vā dāśān athavā ’smān vadhiṣyati |

atha dāśarathiṃ rāmaṃ pitrā rājyād vivāsitam ||

أَيُقيِّدُ الصيّادين بالحبال، أم يقتلنا نحن أيضًا؟ أم جاء ليبطش براما ابن دَشَرَثا، الذي نفاه أبوه عن المملكة؟

बन्धयिष्यतिwill bind
बन्धयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (or)
दाशान्fishermen
दाशान्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootदाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन
अथवाor else
अथवा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (or else)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया बहुवचन; सर्वनाम
वधिष्यतिwill kill
वधिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवध् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अथthen / else
अथ:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/विकल्प (then/else)
दाशरथिम्son of Daśaratha
दाशरथिम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootदाशरथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; उपाधि (epithet)
रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; दाशरथिम् इत्यस्य अप्पोजिशन
पित्राby (his) father
पित्रा:
Karana (करण/agent in passive sense)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन
राज्यात्from the kingdom
राज्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन
विवासितम्banished
विवासितम्:
Karma (कर्म—qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-वास् (धातु) + णिच् (causative) + क्त (प्रत्यय)
Formणिजन्त-धातोः क्त-प्रत्ययान्त (causative PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘रामम्’)
सम्पन्नाम्prosperous
सम्पन्नाम्:
Karma (कर्म—qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-पद् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘श्रियम्’)
श्रियम्fortune / royal prosperity
श्रियम्:
Karma (कर्म/object of ‘अन्विच्छन्’)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अन्विच्छन्seeking
अन्विच्छन्:
Karta (कर्ता—qualifier of ‘भरतः’)
TypeVerb
Rootअनु-इष् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तरि (seeking)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; सर्वनाम
राज्ञःking’s
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
सुदुर्लभाम्very hard to obtain
सुदुर्लभाम्:
Karma (कर्म—qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्लभ (प्रातिपदिक-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्मधारय (अतिदुर्लभा) विशेषणम् (qualifying ‘श्रियम्’)
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
कैकयीपुत्रःKaikeyi’s son
कैकयीपुत्रः:
Karta (कर्ता—apposition)
TypeNoun
Rootकैकयी + पुत्र (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; तत्पुरुष (कैकय्याः पुत्रः)
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + तुमुन् (प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजन (to kill)
समधिगच्छतिapproaches / advances
समधिगच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-अधि-गम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Could it be that Bharata, son of Kaikeyi, has come here to bind us with the cords or to slay us? Or is he marching forward with the intention of taking possession of a prosperous, rare kingdom by slaying Rama who has been banished by his father:

B
Bharata
G
Guha
R
Rāma
D
Daśaratha
R
rājya (kingdom)

FAQs

Dharma appears as protective loyalty toward the unjustly exiled: Guha is prepared to defend Rāma and his people against possible oppression.

Seeing the army, Guha imagines worst-case intentions—arrest, violence, or an attack on the exiled Rāma.

Steadfast loyalty and readiness to protect—Guha’s commitment to Rāma drives his defensive resolve.