Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 10

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

सचंद्रस्वरपूर्वं तु ङेतं शीतांशुमण्डलम् । मूर्द्धादिकंठपर्यंतं न्यसेञ्चांद्रिमनुस्प्ररन् ॥ १० ॥

Transliteration

sacaṃdrasvarapūrvaṃ tu ṅetaṃ śītāṃśumaṇḍalam | mūrddhādikaṃṭhaparyaṃtaṃ nyaseñcāṃdrimanuspraran || 10 ||

Translation

ثم بعد أن يتناول أولًا الصوت القمري (candra)، يُجري النْياسا فيُثبّت قرص القمر ذي الأشعة الباردة من قمة الرأس إلى الحلق، مع استحضار إشراق القمر في الباطن.

Word by Word

• स-चन्द्र-स्वर-पूर्वम्: preceded by the lunar vowels
• स-चन्द्र-स्वर-पूर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थक) + चन्द्र (प्रातिपदिक) + स्वर (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण: ‘preceded by the lunar vowels/with moon-vowels first’

• तु: indeed/then
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोध-अव्यय (particle: but/indeed)

• ङेतम्: the mantra-form ‘ṅeta’
• ङेतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ङेत (प्रातिपदिक/मन्त्रपद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मन्त्रपद (mantric form)

• शीतांशु-मण्डलम्: the moon-disc
• शीतांशु-मण्डलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शीतांशु (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘शीतांशोः मण्डलम्’ (moon-disc)

• मूर्द्ध-आदि-कण्ठ-पर्यन्तम्: from the head up to the throat
• मूर्द्ध-आदि-कण्ठ-पर्यन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मूर्द्धा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक) + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण: ‘up to the throat, beginning from the head’

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• चांद्रिम्: the lunar (power/visualization)
• चांद्रिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रिमन्/चांद्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (चन्द्रसम्बन्धिनी शक्ति/ध्यानवस्तु)

• अनुस्मरन्: remembering/while recollecting
• अनुस्मरन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अनु + स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि—‘while remembering’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical Vedanga/mantra-prayoga context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Chandra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a disciplined inner ritual (nyāsa) where lunar coolness is invoked and installed in the body, stabilizing the mind and subtle channels through meditative remembrance of cāṃdrī (moonlike radiance).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it supports bhakti by training focused remembrance (anusmaraṇa): the practitioner internalizes a sacred form (here, lunar radiance) as a step toward steadier contemplation in worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights mantra-prayoga with phonetic sequencing (svara/varṇa) and bodily placement (nyāsa), reflecting Śikṣā-style attention to sound and ritual visualization used in applied Vedic practice.