Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Adhyaya 34Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)

विधर्मिणो 'ह्नि पूर्वाख्ये सन्ध्याकाले च षण्डकाः ।

क्षुरकर्मणि वान्ते च स्त्रीसम्भोगे च पुत्रक ॥

vidharmiṇo 'hni pūrvākhye sandhyākāle ca ṣaṇḍakāḥ / kṣurakarmaṇi vānte ca strīsambhoge ca putraka

ويُقال إن الأولاد المسمَّين ‘vidharmī’ (المنحرفين عن الدارما القويمة) ينشأون من الجماع نهارًا (كما عُلِّم سابقًا) وعند الشفق؛ وإن ‘ṣaṇḍaka’ (ذرية ضعيفة أو شبيهة بالخصيّ) تنشأ من الجماع المقترن بالحلاقة/الطنسور، وبعد القيء، وفي سائر الأحوال غير اللائقة—يا بُنيّ العزيز.

विधर्मिणःthe unrighteous (persons)
विधर्मिणः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootविधर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचनम्; ‘those acting contrary to dharma/irreligious’
अह्निin the day
अह्नि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अहन्-शब्दः), सप्तमी (Locative), एकवचनम्
पूर्वाख्येin the earlier (part of the day)
पूर्वाख्ये:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व + आख्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (पूर्व इति आख्यः = called ‘previous/earlier’); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्; अह्नि इत्यस्य विशेषणम्
सन्ध्याकालेat twilight time
सन्ध्याकाले:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootसन्ध्या + काल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (सन्ध्यायाः कालः = twilight time); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
षण्डकाःeunuchs/impotent men
षण्डकाः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootषण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्; ‘eunuchs/impotent men’
क्षुरकर्मणिin shaving (act)
क्षुरकर्मणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootक्षुर + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (क्षुरस्य कर्म = shaving act); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्
वान्तेin (a state of) vomiting / when vomited
वान्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Root√वम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः—क्त-प्रत्ययः (past participle) ‘vomited’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्; (अवस्थावाचक)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
स्त्रीसम्भोगेin sexual intercourse with a woman
स्त्रीसम्भोगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootस्त्री + सम्भोग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (स्त्रियाः सम्भोगः = intercourse with a woman); पुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
पुत्रकO dear son
पुत्रक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्
Didactic narrator within Markandeya Purana (instructional passage; not Devi Māhātmya frame)

{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "bibhatsa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaRitual purity normsSandhyā (twilight) disciplineTraditional reproductive beliefs

FAQs

Twilight (sandhyā) is reserved for prayer and restraint; the text warns that violating sacred temporal boundaries and bodily-impurity boundaries leads to undesirable outcomes, reinforcing discipline and reverence.

Not pañcalakṣaṇa; it is normative ācāra material.

Sandhyā symbolizes threshold-states; engaging sense-pleasure at thresholds is portrayed as destabilizing, whereas aligning thresholds with worship stabilizes mind and lineage.