Shloka 5
धृतराष्ट्र–संजय संवादः
Dhṛtarāṣṭra and Sañjaya on Arjuna’s Indraloka report and the political consequences
निर्गम्य चन्द्रोदयने विगाढे रजनीमुखे । प्रस्थिता सा पृथुश्रोणी पार्थस्य भवन प्रति,संध्याको चन्द्रोदय होनेपर जब चारों ओर चाँदनी छिटक गयी, उस समय वह विशाल नितम्बोंवाली अप्सरा अपने भवनसे निकलकर अर्जुनके निवासस्थानकी ओर चली
nirgamya candrodayane vigāḍhe rajanīmukhe | prasthitā sā pṛthuśroṇī pārthasya bhavana prati ||
قال فايشَمبايانا: لما تعمّق الشفق وطلع القمر ناشرًا ضياءه في كل ناحية، خرجت تلك الأبسارا—عريضة الوركين، متألقة—من مسكنها وقصدت إلى مقرّ بارثا أرجونا. ويؤطر المشهد لقاءً مثقلاً بالمعنى الأخلاقي: تحت ستار جمال الليل، يقترب الهوى من بطلٍ منضبط، فيمتحن العفّة وحسن السلوك.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical test: alluring circumstances and desire can approach quietly and beautifully, but a dharmic life requires vigilance and self-mastery, especially for one committed to vows and higher aims.
At nightfall, after moonrise, an apsaras leaves her own abode and walks toward Arjuna’s residence, initiating the next phase of an encounter in which Arjuna’s conduct and restraint will be tested.