Shloka 34
Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)
सुवर्णरत्नचित्रेण मृगरूपेण रक्षसा । वज्चयित्वा नरव्याप्र॑ं मारीचेन तदानघ,अनघ! दण्डकारण्यमें आकर वे जनस्थानमें रहा करते थे। एक दिन अत्यन्त बलवान् दुरात्मा राक्षसराज रावण मायासे सुवर्ण-रत्नमय विचित्र मृगका रूप धारण करनेवाले मारीच नामक राक्षसके द्वारा नरश्रेष्ठ श्रीरामको धोखेमें डालकर उनकी पत्नी सीताको छल- बलपूर्वक हर ले गया
suvarṇa-ratna-citreṇa mṛga-rūpeṇa rakṣasā | vañcayitvā nara-vyāghraṃ mārīcena tadānagha ||
قال فايشَمبايانا: «يا من لا إثم عليه، بوساطة ماريتشا—ذلك الرَّكشَسَة الذي اتخذ هيئة غزال عجيب مُزدان بالذهب والجواهر—خدع رافَنا “نمرَ الرجال” راما. ثم بتلك الحيلة اختطف سيتا، خديعةً وقسرًا». ويُبرز المقطع أن الأدهرما يتقدم عبر المايا والخداع، وأن انتهاك زوجة الغير يُعدّ إثمًا أخلاقيًا جسيمًا.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that adharma often operates through deception and illusion (māyā). It also frames the abduction of another’s wife as a serious ethical violation, contrasting heroic integrity with demonic trickery.
Vaiśampāyana recounts how Rāvaṇa used Mārīca, who took the form of a dazzling golden-jewel deer, to lure and deceive Rāma; taking advantage of this, Rāvaṇa abducted Sītā by force and deceit.