Shloka 1
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
हि मय ० (0) है 7 दादशाधिकशततमो< ध्याय: 5 6 पिताको अपनी चिन्ताका कारण बताते हुए धारी वेश्याके स्वरूप और आचरणका वर्णन ऋष्यशुड्र उवाच इहागतो जटिलो ब्रह्मचारी न वै हस्वो नातिदीर्घो मनस्वी । सुवर्णवर्ण: कमलायताक्ष: स्वत: सुराणामिव शोभमान:,ऋष्यशूृंगने कहा--पिताजी! यहाँ एक जटाधारी ब्रह्मचारी आया था। वह न तो छोटा था और न बहुत बड़ा ही। उसका हृदय बहुत उदार था। उसके शरीरकी कान्ति सुवर्णके समान थी और बड़ी-बड़ी आँखें कमलोंके सदृश जान पड़ती थीं। वह स्वयं देवताओंके समान सुशोभित हो रहा था
ṛṣyaśṛṅga uvāca | ihāgato jaṭilo brahmacārī na vai hrasvo nātidīrgho manasvī | suvarṇavarṇaḥ kamalāyatākṣaḥ svataḥ surāṇām iva śobhamānaḥ ||
قال رِشيَشْرِنغا: «يا أبتِ، لقد قدم إلى هنا طالبُ عفّةٍ من أهل البراهمتشَرْيا، ذو شعرٍ معقودٍ في جُدَلٍ (جَطا). ليس بالقصير ولا بالطويل المفرِط، وهو كريمُ النفس. بشرته تلمع كالذهب، وعيناه الواسعتان كبتلات اللوتس، وهو يتلألأ بذاته—كأنه من الآلهة.»
ऋष्यशुड्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner virtue and disciplined conduct (brahmacarya, nobility of mind) are reflected outwardly as radiance and dignity; ethical character is presented as a form of beauty and authority.
Rishyaśṛṅga reports to his father that a celibate ascetic has arrived, describing the visitor’s appearance and demeanor in elevated terms, suggesting the newcomer’s spiritual or divine-like presence.