Shloka 22
सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा
Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line
अलाबुमध्यान्निष्कृष्य बीजं यत्नेन गोप्यताम् । सोपस्वेदेषु पात्रेषु घृतपूर्णेषु भागश:,इसी समय आकाशसे एक गम्भीर वाणी सुनायी दी--'“राजन्! ऐसा दुःसाहस न करो। अपने इन पुत्रोंका त्याग करना तुम्हारे लिये उचित नहीं है। इस तूँबीमें से एक-एक बीजको निकालकर घीसे भरे हुए गरम घड़ोंमें अलग-अलग रक््खो और यत्नपूर्वक इन सबकी रक्षा करो
alābu-madhyān niṣkṛṣya bījaṁ yatnena gopyatām | sopasvedēṣu pātrēṣu ghṛta-pūrṇēṣu bhāgaśaḥ ||
«استخرج البذرة من وسط القرع، واحفظها بعناية. ضعها جزءاً جزءاً في أوعيةٍ منفصلة مملوءةٍ بالسمن المصفّى (ghee) ومُدفّأةٍ بحرارةٍ لطيفة، واحرس كلَّ واحدٍ منها بجدٍّ واجتهاد». إنّ هذا التوجيه يدعو إلى كبح الاندفاع، ويجعل حفظ الحياة والقيام بالمسؤولية تجاه الذرية من صميم السلوك القويم.
लोगश उवाच
Educational Q&A
Do not act in reckless despair; protect what has been entrusted to you. The verse emphasizes careful, methodical safeguarding of life (symbolized by seeds) and frames such protection as dharmic responsibility.
A grave, disembodied voice gives practical instructions: extract the seeds from a gourd and preserve them separately in warmed, ghee-filled vessels. The counsel functions as a warning against abandoning one’s sons and as guidance for preserving them.