Shloka 73

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

मेढी भूत: कौरवाणां त्वमद्य त्वय्याधीनं कुरुकूलमाजमीढ । पार्थान्‌ बालान्‌ वनवासप्रतप्तान्‌ गोपायस्व स्वं यशस्तात रक्षन्‌,अजमीढकुलनन्दन! इस समय आप ही कौरवोंके आधारस्तम्भ हैं, कुरुवंश आपके ही अधीन है। तात! कुन्तीके पुत्र अभी बालक हैं और वनवाससे बहुत कष्ट पा चुके हैं; इस समय उनका पालन करके अपने यशकी रक्षा कीजिये

Transliteration

meḍhī-bhūtaḥ kauravāṇāṃ tvam adya tvayy ādhīnaṃ kuru-kulam ājamīḍa | pārthān bālān vana-vāsa-prataptān gopāyasva svaṃ yaśas tāta rakṣan || ajamīḍa-kula-nandana ||

Translation

قال فيدورا: «اليوم أنتَ عمادُ الكورافا الذي يستندون إليه؛ يا من أنت من نسل أجاميḍها، إن سلالة الكورو معلّقةٌ بك. إن أبناءَ پṛthā ما زالوا غِرارًا وقد لذعتهم شدائدُ المنفى—فاحمِهم الآن، أيها العزيز، وبذلك صُنْ اسمَك الحسن، يا بهجةَ بيت أجاميḍها.»

Word by Word

• {'meḍhī-bhūtaḥ': 'having become the central post/pillar

• main support', 'kauravāṇām': 'of the Kauravas', 'tvam adya': 'you, today/at this time', 'tvayi ādhīnam': 'dependent on you

• resting upon you', 'kuru-kulam': 'the Kuru family/lineage', 'ājamīḍa': 'O descendant of Ajamīḍha (epithet addressing a Kuru elder)', 'pārthān': 'the sons of Pṛthā (Kuntī), i.e., the Pāṇḍavas', 'bālān': 'young

• still not fully mature/established', 'vana-vāsa': 'dwelling in the forest

• exile', 'prataptān': 'tormented, scorched, afflicted (by suffering)', 'gopāyasva': 'protect

• foster', 'svam yaśaḥ': 'one’s own fame/reputation', 'tāta': 'dear one

• fatherly address (term of respect/affection)', 'rakṣan': 'protecting

• while safeguarding', 'ajamīḍa-kula-nandana': 'delight/ornament of Ajamīḍha’s lineage'}

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

• Vidura
• Kauravas
• Kuru-kula (Kuru dynasty)
• Ajamīḍha
• Pārthas (sons of Kuntī/Pāṇḍavas)
• Vana-vāsa (exile in the forest)