Shloka 8
माधवी-प्रदानम् (Mādhavī Offered to Gālava) — Udyoga Parva 113
“मेरे उन मित्रका नाम है राजर्षि ययाति, जो महाराज नहुषके पुत्र हैं। वे सत्यपराक्रमी वीर हैं। तुम्हारे माँगने और मेरे कहनेपर वे स्वयं ही तुम्हें धन देंगे ।। विभवश्चास्य सुमहानासीद् धनपतेरिव । एवं गुरुधनं विद्वन् दानेनेव विशोधय,“उनके पास धनाध्यक्ष कुबेरकी भाँति महान् वैभव रहा है। विद्वन्! इस प्रकार दान लेकर ही तुम गुरुदक्षिणाका ऋण चुका दो”
nārada uvāca |
meṣāṃ mama mitrasya nāma rājarṣir yayātir yo mahārājasya nahuṣasya putraḥ | sa satyaparākramaḥ vīraḥ | tava yācñāyāṃ mama vacanāt sa svayam eva te dhanaṃ dāsyati ||
vibhavaś cāsya sumahān āsīd dhanapater iva | evaṃ gurudhanaṃ vidvan dānenaiva viśodhaya ||
قال نارادا: «إنّ اسم ذلك الصديق لي هو الرِّشيّ الملكيّ يَياطي، ابنُ الملك ناهوشا. إنّه بطلٌ تقوم شجاعتُه على الصدق. إنْ سألتَ، وعلى كلمتي، فسيهبك هو بنفسه مالًا. وقد كانت ثروتُه عظيمةً كثراء كُبيرا، ربّ الكنوز. فلهذا، أيّها العالِم، طهِّرْ وأبرِئْ ذمّتَك من دَين أجر المعلّم (غورو-دكشِنا) بأن تتلقّى هذه العطيّة (ثم تقدّمها) — على طريق العطاء.»
नारद उवाच
Educational Q&A
Wealth is ethically meaningful when used to fulfill dharmic obligations—especially the guru’s due. Nārada frames the clearing of guru-dakṣiṇā as a moral purification achieved through dāna (giving), supported by righteous patrons.
Nārada directs the addressee to approach King Yayāti, a powerful and truthful royal sage, assuring that Yayāti will voluntarily provide wealth. The purpose is to obtain resources so the addressee can settle the obligation of guru-dakṣiṇā, with Yayāti’s immense prosperity likened to Kubera’s.