Shloka 29
द्रोणपर्व — अध्याय ९०: हार्दिक्यस्य पराक्रमः
Kṛtavarmā’s Stand against the Pāṇḍavas
तम्मिंस्तु तुमुले शब्दे भीरूणां भयवर्धने । अतीव ह्वष्टो दाशार्हमब्रवीत् पाकशासनि:,नाना प्रकारके रणवाद्योंकी ध्वनिसे, गर्जन-तर्जन करनेसे, ताल ठोंकनेसे, सिंहनादसे और महारथियोंके ललकारनेसे जो शब्द होते थे, वे सब मिलकर भयंकर हो उठे और भीरु पुरुषोंके हृदयमें भय उत्पन्न करने लगे। उस समय अत्यन्त हर्षमें भरे हुए इन्द्रपुत्र अर्जुनने भगवान् श्रीकृष्णसे कहा
tammiṁstu tumule śabde bhīrūṇāṁ bhayavardhane | atīva hṛṣṭo dāśārham abravīt pākaśāsaniḥ ||
قال سنجيا: وسط ذلك الدويّ الهائج—الذي يزيد خوف الجبناء—خاطب باكاشاساني (أرجونا ابن إندرا)، وقد امتلأ بنشوةٍ عارمة، داشارها (شري كريشنا). فقد اجتمعت أصوات آلات الحرب على اختلافها، والزئير والتهديد، وضرب الصدور، وصيحات كالأسد، ونداءات المها-رَثيين بالتحدّي، فغدت جلبةً مروّعة تُلقي الرعب في قلوب الضعفاء، وتشدّ عزم الأبطال، إذ كان السائق والمحارب يستعدّان للفعل في صراعٍ عادلٍ لكنه رهيب.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychological dimension of dharma-yuddha: the same battlefield uproar that magnifies fear in the timid can kindle clarity and resolve in the disciplined warrior. Ethical action in war requires steadiness amid chaos, not being ruled by fear.
Sañjaya describes the battlefield’s overwhelming din. In that moment, Arjuna—exultant and energized—turns to his charioteer Śrī Kṛṣṇa and begins to speak, setting up the next instruction or command within the unfolding combat.