Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

द्रोणानीक-व्यतिक्रमः — Kṛṣṇa–Arjuna Break Through Droṇa’s Array

तमार्तमभिसंप्रेक्ष्य राजा किल स सैन्धव: । मृदु चात्महितं चैव साक्षेपमिदमुक्तवान्‌,“दुर्योधनको उद्विग्नचित्त देखकर सिन्धुराज जयद्रथने व्यंग्य करते हुए कोमल वाणीमें अपने हितकी बात इस प्रकार कही--

tam ārtam abhisamprekṣya rājā kila sa saindhavaḥ | mṛdu cātmahitaṃ caiva sākṣepam idam uktavān |

قال سنجيا: فلما رآه مكروبًا، تكلّم الملك—جَيدَرَثَةُ ملكُ السِّند—بلهجةٍ لينة، غير أنّها مشوبةٌ بالتلميح اللاذع، ونطق بكلامٍ محسوبٍ على مصلحته هو.

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
आर्तम्distressed, afflicted
आर्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
अभिसंप्रेक्ष्यhaving looked at, observing
अभिसंप्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootअभि-सम्-प्रेक्ष्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
किलindeed, it is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवःthe Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
मृदुgentle (speech/words)
मृदु:
Karma
TypeAdjective
Rootमृदु
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आत्महितम्one's own benefit
आत्महितम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्महित
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
साक्षेपम्with sarcasm/taunt, pointedly
साक्षेपम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसाक्षेप
FormNeuter, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्तवान्said, spoke
उक्तवान्:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्तवतुँ (past active participle), Masculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
J
Jayadratha (Saindhava, Sindhu-king)
D
Duryodhana