Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Droṇa-parva Adhyāya 65 — Duḥśāsana’s Elephant Corps Engages Arjuna; Retreat to the Śakaṭa-vyūha

ते कुमारा: पराक्रान्ता: सर्वे नियुतयाजिन: । राजान: क्रतुभिर्मुख्यैरीजाना वेदपारगा:,वे सभी राजकुमार अत्यन्त पराक्रमी और वेदोंके पारंगत विद्वान्‌ थे। वे राजा होनेपर दस लाख यज्ञ करनेका संकल्प ले प्रधान-प्रधान यज्ञोंका अनुष्ठान कर चुके थे

te kumārāḥ parākrāntāḥ sarve niyutayājinaḥ | rājānaḥ kratubhir mukhyair ījānā vedapāragāḥ ||

قال نارادا: «كان أولئك الأمراء جميعًا أشدّاء في البأس، وكلّهم منضبطون في شعائر اليَجْنَا. ولمّا صاروا ملوكًا كانوا عارفين بالويدا، وقد أدّوا أرفع القرابين والطقوس—قومٌ نذروا نذرًا عظيمًا أن يقدّموا قرابين لا تُحصى، فوفَوا به.»

तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कुमाराःprinces/young kings
कुमाराः:
Karta
TypeNoun
Rootकुमार
FormMasculine, Nominative, Plural
पराक्रान्ताःvery valiant, mighty
पराक्रान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
नियुतयाजिनःperformers of a niyuta (ten-lakh) sacrifices
नियुतयाजिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootनियुतयाजिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रतुभिःby sacrifices/rites
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
मुख्यैःchief, principal
मुख्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमुख्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
ईजानाःhaving sacrificed; performing sacrifices
ईजानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootईजान
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदपारगाःversed in the Vedas; Veda-knowers
वेदपारगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवेदपारग
FormMasculine, Nominative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
K
kumārāḥ (princes)
R
rājānaḥ (kings)
V
Vedas
K
kratu (sacrificial rites)

Educational Q&A

True royal excellence is portrayed as a union of strength and dharma: valor (parākrama) is complemented by Vedic mastery and the disciplined fulfillment of sacrificial obligations. The verse frames legitimacy and greatness in kingship as rooted in learning and ritual responsibility, not merely in power.

Nārada is describing a group of princes (now kings), emphasizing their exceptional prowess and their religious-ethical credentials: they are learned in the Vedas and have already completed major sacrificial rites in very large number, indicating established merit, status, and adherence to dharma.