Shloka 9
धृतराष्ट्रस्य शोकविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry to Sañjaya
यदप्सु युध्यमानस्य चक्रे न परिपेततु: । उनके यहाँ आये हुए अतिथि 'रागखाण्डव” नामक मोदक और विविध भोज्यपदार्थ खाकर मतवाले हो सड़कोंपर लेट जाते थे। मेरे मतमें उनके यहाँ यह एक अद्भुत बात थी, जिसकी दूसरे राजाओंसे तुलना नहीं हो सकती थी। राजा दिलीप युद्ध करते समय जलमें भी चले जाते तो उनके रथके पहिये वहाँ डूबते नहीं थे ।। राजानं दृढ्धन्वानं दिलीप॑ सत्यवादिनम्
yad apsu yudhyamānasya cakre na paripetatuḥ | rājānaṁ dṛḍha-dhanvānaṁ dilīpaṁ satyavādinam ||
قال نارادا: «حتى إذا قاتل في خضمّ المياه لم تغُص عجلات مركبته ولم تنزلق. هكذا كان الملك دِليبا (Dilīpa): شديد القبضة على القوس، ثابتًا لا يتزعزع عن الصدق؛ وقد علت بأسه العجيب ونزاهته على كل مقارنة بسائر الملوك.»
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse praises an ideal king whose martial excellence is grounded in satya (truthfulness). Extraordinary power is presented as harmonized with ethical integrity, implying that true greatness in rulership combines prowess with unwavering commitment to truth.
Nārada describes King Dilīpa’s remarkable capability in battle: even in water, his chariot’s wheels do not sink or fail. This functions as a laudatory marvel (adbhuta) underscoring Dilīpa’s exceptional status among kings.