अवर्षतां शरवर्ष वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ । अश्वत्थामा और भीमसेन दोनों वीर महान् बलवान् एवं पराक्रमी थे। वे समरभूमिमें वर्षा करनेवाले दो बादलोंके समान परस्पर बाणोंकी बौछार करने लगे ।। भीमनामाड्किता बाणा: स्वर्णपुड्खा: शिलाशिता:
sañjaya uvāca | avarṣatāṃ śaravarṣaṃ vṛṣṭimantāv ivāmbudau | aśvatthāmā ca bhīmasenaś ca vīrau mahābalaparākramau | samare ’nyonyam iṣubhir varṣantāv iva meghau babhūvatuḥ || bhīmanāmāṅkitā bāṇāḥ svarṇapuṅkhāḥ śilāśitāḥ ||
قال سانجيا: إن أشوَتّھاما وبهيمسينا—وكلاهما بطلٌ عظيم، شديد القوة، رهيب البأس—أمطرا سيلًا من السهام كغمامتين مثقلتين بالمطر. وفي ساحة القتال كان كلٌّ منهما يجيب الآخر بوابلٍ لا ينقطع، كأنهما يتسابقان في العاصفة والرعد. واندفعت سهامٌ موسومة باسم «بهيم»، ذات ريشٍ من ذهب ومسنونةٍ على الحجر، في ذلك الاصطدام—صورةٌ لمهارة الحرب التي لا ترحم، ولعزمٍ يشتدّ صلابةً كلما اشتعل أوار المعركة.
संजय उवाच
The verse highlights how war amplifies human capacities—courage, skill, and endurance—yet expresses them through destructive force. The cloud-and-rain simile aestheticizes battle while implicitly reminding the listener that prowess (parākrama) is ethically ambivalent: it can be admirable as discipline and resolve, but it also fuels the cycle of harm when yoked to vengeance and rivalry.
Sanjaya describes Ashvatthama and Bhima engaging in a fierce exchange of arrows. They shower each other with volleys like two rain-bearing clouds. The mention of arrows marked with Bhima’s name, with golden fletching and stone-sharpened points, underscores the intensity, preparation, and personal stamp of the combat.