Shloka 3

Devanagari script

दृष्टवा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव । धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय,भीमसेनके द्वारा आपकी विशाल सेनाका निवारण होता देख उन्होंने धृष्टद्युम्नसे इस प्रकार कहा--'वीर! तुम द्रोणाचार्यको आगे बढ़नेसे रोको

Transliteration

sañjaya uvāca |

dṛṣṭvā bhīmena mahatīṁ vāryamāṇāṁ camūṁ tava |

dhṛṣṭadyumnam uvācedaṁ kumbhayoniṁ nivāraya ||

Translation

قال سانجيا: لما رأى جيشك العظيم يُصَدُّهُ بهيما، خاطب دْهْرِشْتَديومْنَ قائلاً: «أيها البطل، امنع كُمْبَهْيوني (درونا) من التقدّم».

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral here)

• भीमेन: by Bhima
• भीमेन: Karana
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• महतīm: great, huge
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• वार्यमाणाम्: being checked/held back
• Type: Verb
• Root: वार्य (√वृ/वारय्)
• Form: present passive participle (शानच्/मान), Feminine, Accusative, Singular

• चमूम्: army
• चमूम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चमू
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• तव: your
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Genitive, Singular

• धृष्टद्युम्नम्: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• उवाच: said/spoke
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• इदम्: this (speech/word)
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कुम्भयोनिम्: Kumbhayoni (Drona)
• कुम्भयोनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कुम्भयोनि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• निवारय: restrain/stop (you)
• Type: Verb
• Root: नि-√वृ (वारयति)
• Form: Imperative (लोट्), 2nd, Singular, Parasmaipada

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīma (Bhīmasena)
• Dhṛṣṭadyumna
• Droṇa (Kumbhayoni)
• Kaurava army