Shloka 43
Saṃśaptakas in Candrārdha-vyūha; Arjuna’s Devadatta and the Traigarta Rout
Chapter 17
Devanagari script
द्रोणो हि बलवाउछूर: कृतास्त्रश्न जितश्रम: । प्रतिज्ञातं च तेनैतद् ग्रहणं मे महारथ,महारथी वीर! आचार्य द्रोण बलवान, शौर्यसम्पन्न और अस्त्रविद्यामें निपुण हैं, उन्होंने परिश्रमको जीत लिया है तथा वे मुझे पकड़कर दुर्योधनके पास ले जानेकी प्रतिज्ञा कर चुके हैं
Translation
قال يودهيشثيرا: «أيها البطل المَهارَثا، إن المعلّم درونا قويٌّ جسورٌ متقنٌ لفنون السلاح؛ قد غلب الإعياء، وقد نذر أن يقبض عليّ ويسوقني إلى دوريوذانا.»
Word by Word
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
बलवान्strong
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
शूरःhero/valiant man
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतास्त्रःone who has mastered weapons (trained in arms)
कृतास्त्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतास्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जितश्रमःone who has conquered fatigue
जितश्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितश्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिज्ञातम्promised/pledged
प्रतिज्ञातम्:
TypeVerb
Rootप्रतिज्ञा (धातु: ज्ञा/ज्ञा + प्रति)
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
ग्रहणम्seizing/capturing
ग्रहणम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्रहण
FormNeuter, Accusative, Singular
मेof me/my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
महारथO great charioteer
महारथ:
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिषछ्िर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes