Shloka 44
Adhyāya 16: Saṃśaptaka-vrata and the Diversion of Arjuna (द्रोणपर्व, अध्याय १६)
Devanagari script
तां शरौघमहाफेनां प्रासमत्स्यसमाकुलाम् । नदीमुत्तीर्य वेगेन कुरून् विद्राव्य पाण्डव:
Transliteration
tāṃ śaraugha-mahāphenāṃ prāsa-matsya-samākulām | nadīm uttīrya vegena kurūn vidrāvya pāṇḍavaḥ ||
Translation
قال سانجيا: لقد عبر الباندافي ذلك النهر—وكان زَبَدُهُ المتلاطم سَيْلاً من السهام، ومياهه تغصّ بالرماح كأنها أسماك—فاندفع بسرعةٍ وقوةٍ حتى أوقع الكورافا في الفرار. وتُبرز هذه الصورة أن الشجاعة والعزم في الحرب قد «تخوض» فيضاً من السلاح يبدو غير قابلٍ للاجتياز، غير أن الثقل الأخلاقي للعنف يظل حاضراً في رؤية الملحمة للدارما تحت وطأة الضرورة.
Word by Word
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
शरौघमहाफेनाम्having great foam of a flood of arrows
शरौघमहाफेनाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशर-ओघ-महा-फेन
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रासमत्स्यसमाकुलाम्teeming with javelins as fishes
प्रासमत्स्यसमाकुलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रास-मात्स्य-समाकुल
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
उत्तीर्यhaving crossed / having forded
उत्तीर्य:
TypeVerb
Rootउत्-तॄ
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
वेगेनwith speed/impetus
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Instrumental, Singular
कुरून्the Kurus
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Accusative, Plural
विद्राव्यhaving put to flight / having routed
विद्राव्य:
TypeVerb
Rootवि-द्रु
FormAbsolutive (Gerund), causative sense, Parasmaipada (usage)
पाण्डवःthe Pandava (Arjuna)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
Pāṇḍava (a Pandava warrior)K
Kurūn (Kauravas/Kurus)N
nadī (river)Ś
śara (arrows)P
prāsa (spears)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes