Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

अलायुधस्य भीमवधसंकल्पः

Alāyudha’s Resolve to Confront Bhīma

दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे तीर्णभारी महारथौ । दिष्ट्या विनिहतः पाप: सैन्धव: पुरुषाधम:,“आज सौभाग्यवश संग्रामभूमिमें मैं आप दोनों महारथियोंको प्रतिज्ञाके भारसे मुक्त हुआ देखता हूँ। यह बड़े हर्षकी बात है कि पापी नराधम सिंधुराज जयद्रथ मारा गया

sañjaya uvāca |

diṣṭyā paśyāmi saṅgrāme tīrṇabhārī mahārathau |

diṣṭyā vinihataḥ pāpaḥ saindhavaḥ puruṣādhamaḥ |

قال سانجيا: «بحسن الطالع أرى في ساحة القتال أنكما، أيها الفارسان العظيمان على المركبتين، قد تحررتما من ثقل نذركما. وبذلك الطالع نفسه قُتل السِّيندهافي الآثم—جايادراثا، أحطّ الناس.»

दिष्ट्याfortunately / by good luck
दिष्ट्या:
Karana
TypeIndeclinable
Rootदिष्टि
Formavyaya (instrumental sense: 'by good fortune')
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश्
Formpresent (laṭ), parasmaipada, 1st person, singular
संग्रामेin the battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
Formmasculine, locative, singular
तीर्णभारीhaving crossed/borne the burden (i.e., freed from the burden)
तीर्णभारी:
Karma
TypeAdjective
Rootतीर्णभारिन्
Formmasculine, accusative, dual
महारथौthe two great chariot-warriors
महारथौ:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
Formmasculine, accusative, dual
दिष्ट्याfortunately
दिष्ट्या:
Karana
TypeIndeclinable
Rootदिष्टि
Formavyaya (instrumental sense: 'by good fortune')
विनिहतःhas been slain
विनिहतः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-नि-हन्
Formpast passive participle, masculine, nominative, singular
पापःsinful
पापः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाप
Formmasculine, nominative, singular
सैन्धवःthe Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
Formmasculine, nominative, singular
पुरुषाधमःthe vilest of men
पुरुषाधमः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषाधम
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
J
Jayadratha (Saindhava, Sindhu king)
T
two mahārathas (addressed as 'you two')
B
battlefield (saṅgrāma)

Educational Q&A

The verse frames the outcome of a vow-bound crisis as resolved through providence: righteous resolve is vindicated, and a grievous wrongdoer (Jayadratha) meets retributive justice. It highlights the ethical weight of vows in dharma and the moral evaluation of actions even amid war.

Sañjaya reports that Jayadratha has been killed and that, as a result, two principal warriors addressed as “you two” are now released from the heavy burden of their pledged undertaking connected with Jayadratha’s death.