अलायुधस्य भीमवधसंकल्पः
Alāyudha’s Resolve to Confront Bhīma
पर्यष्वजत् तदा कृष्णावानन्दाश्रुपरिप्लुत: । भारत! भगवान् श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर शत्रुओंकी राजधानीपर विजय पानेवाले राजा युधिष्ठिर हर्षमें भरकर अपने रथसे कूद पड़े और आनन्दके आँसू बहाते हुए उन्होंने उस समय श्रीकृष्ण और अर्जुनको हृदयसे लगा लिया,भवता तपसोग्रेण धर्मेण परमेण च । साधुत्वादार्जवाच्चैव हत: पापो जयद्रथ: “धर्मराज! आपकी उग्र तपस्या, परम धर्म, साधुता तथा सरलतासे ही पापी जयद्रथ मारा गया है
sañjaya uvāca |
paryaṣvajat tadā kṛṣṇāv ānandāśrupariplutaḥ |
bhārata! bhavatā tapasogreṇa dharmeṇa parameṇa ca |
sādhutvād ārjavāc caiva hataḥ pāpo jayadrathaḥ ||
قال سانجيا: عندئذٍ قفز الملك يودهيشثيرا، وقد غمرته دموع الفرح، فاحتضن كريشنا وأرجونا من صميم قلبه. «يا منحدرَ بهاراتا! إنما قُتل الآثم جايادراثا بفضل تقشّفك الشديد، وبفضل تمسّكك الأسمى بالدارما، وبفضل صلاحك القدّيسي واستقامتك ووضوحك». وتُصوِّر هذه اللحظة النصر لا بوصفه ظفرًا حربيًا فحسب، بل ثمرةً أخلاقيةً للثبات على البرّ والحق.
संजय उवाच
The verse links success to moral and spiritual qualities: intense self-discipline (tapas), unwavering commitment to the highest dharma, saintly conduct, and straightforward integrity. Victory is presented as the ethical consequence of righteousness rather than mere force.
After hearing of Jayadratha’s death, Yudhiṣṭhira is overcome with joy and embraces Kṛṣṇa and Arjuna. Sañjaya reports that Jayadratha’s fall is attributed to Yudhiṣṭhira’s austerity and virtue, highlighting the moral framing of the event.