Shloka 5
द्रोणपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः (Droṇa Parva, Chapter 15): युधिष्ठिर-रक्षा तथा अर्जुनस्य शरवृष्टिः
संजयने कहा--राजन्! राजा शल्य अपने सारथिको मारा गया देख कुपित हो उठे और पूर्णतः लोहेकी बनी हुई गदा उठाकर गर्जते हुए अपने उत्तम रथसे कूद पड़े ।। त॑ दीप्तमिव कालाग्निं दण्डहस्तमिवान्तकम् | जवेनाभ्यपतद् भीम: प्रगृह् महतीं गदाम्,उन्हें प्रलयकालकी प्रज्वलित अग्नि तथा दण्डधारी यमराजके समान आते देख भीमसेन विशाल गदा हाथमें लेकर बड़े वेगसे उनकी ओर दौड़े
sañjaya uvāca—rājan! rājā śalyaḥ sva-sārathiṁ hataṁ dṛṣṭvā kupito ’bhavat, ayomayīṁ mahā-gadāṁ samutkṣipya garjan rathāt praskandya. taṁ dīptam iva kālāgniṁ daṇḍa-hastam ivāntakaṁ dṛṣṭvā bhīmaḥ pragr̥hya mahatīṁ gadāṁ javena abhyapatat.
قال سَنْجَيَا: «يا أيها الملك، لما رأى الملك شَالْيَا سائقه مقتولًا اشتعل غضبًا. فزأر، وتناول هراوةً عظيمة من حديد خالص، ثم وثب من عربته الممتازة. ولما رآه بِهِيمَسِينَا مقبلًا كالنار المتأججة في زمن الفناء، وكالموت نفسه قابضًا على عصا العقاب، أمسك بهراوته الضخمة واندفع نحوه بأقصى سرعة.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how grief and anger on the battlefield can swiftly turn into destructive resolve, and it contrasts that emotional surge with the warrior’s code: facing danger directly. The imagery of kālāgni and Antaka underscores the ethical weight of violence—combat is portrayed not as sport but as an encounter with death and consequence.
After Shalya’s charioteer is killed, Shalya becomes furious, grabs a heavy iron mace, and jumps from his chariot to fight on foot. Bhima, seeing Shalya’s terrifying advance likened to cosmic fire and Death, takes up his own mace and charges toward him, setting up a mace-to-mace confrontation.