Shloka 8
द्रोणकर्णयोः निशि संप्रहारः — Night Engagement with Droṇa and Karṇa
Devanagari script
त॑ प्रयान््तममोधघेषुमुत्पतद्धिरिवाशुगै: । त्वरमाणा महाराज सेनामुख्या: समाद्रवन्,महाराज! जिनके बाण कभी व्यर्थ नहीं जाते, उन अर्जुनको धनुषसे छूटे हुए बाणोंके समान उड़ते हुए-से अभश्वोंद्वारा जयद्रथकी ओर जाते देख कौरव-सेनाके प्रधान-प्रधान वीर बड़े वेगसे दौड़े
Translation
فلما رأى أبطالُ جيشِ الكورَفَةِ الكبارُ أرجونا—الذي لا تذهب سهامُه سُدى—يُسرِعُ نحو جَيَدْرَثَ كأنّه سهمٌ انفلت من القوس يطير في الفضاء، اندفعوا إليه يعدون بأقصى ما لديهم من سرعةٍ وبأسٍ، أيها الملك العظيم!
Word by Word
तम्him (Arjuna)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रयान्तम्going, proceeding
प्रयान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु: या)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
अमोघेषुम्with unfailing arrows
अमोघेषुम्:
Karana
TypeNoun
Rootअमोघ-इषु
FormMasculine, Accusative, Plural
उत्पतद्भिःby (those) flying up / leaping
उत्पतद्भिः:
Karana
TypeVerb
Rootउत्-पत् (धातु: पत्)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural, शतृ (present active participle)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आशुगैःby swift (ones)
आशुगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआशुग
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
त्वरमाणाःhastening
त्वरमाणाः:
Karta
TypeVerb
Rootत्वर् (धातु: त्वर्)
FormMasculine, Nominative, Plural, शानच् (present middle participle)
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
सेनामुख्याःchiefs of the army
सेनामुख्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसेना-मुख्य
FormMasculine, Nominative, Plural
समाद्रवन्ran together / rushed
समाद्रवन्:
TypeVerb
Rootसम्-आ-द्रु (धातु: द्रु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes