Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Śalya–Bhīma Gadāyuddham (मद्रराज-भीमसेन गदायुद्धम्)

त॑ं कृप: शरवर्षेण महता समवारयत्‌ | विव्याध च रणे विप्रो धृष्टकेतुममर्षणम्‌,तब ब्राह्मण कृपाचार्यने भारी बाण-वर्षके द्वारा अमर्षशील धृष्टकेतुको युद्धमें आगे बढ़नेसे रोका और घायल कर दिया

taṁ kṛpaḥ śaravarṣeṇa mahatā samavārayat | vivyādha ca raṇe vipro dhṛṣṭaketum amarṣaṇam ||

قال سنجيا: كبحه كِرِبا بوابلٍ عظيمٍ من السهام. وفي غمار القتال طعن المحاربُ البرهميُّ دْهْرِشْتَكيتو الشديدَ الذي لا يلين، فقيّد تقدّمه بصرامة فنّ الحرب وانضباطه لا بمجرد الغضب، مُظهِرًا أن الحرب تدور على السيطرة والواجب (الدهرما) بقدر ما تدور على السخط.

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Nominative, Singular
शरवर्षेणwith a shower of arrows
शरवर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootशर-वर्ष
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat, mighty
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
समवारयत्checked, held back, restrained
समवारयत्:
TypeVerb
Rootसम् + √वृ (वारयति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
विव्याधpierced, wounded
विव्याध:
TypeVerb
Rootवि + √व्यध्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
विप्रःthe Brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धृष्टकेतुम्Dhrishtaketu
धृष्टकेतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टकेतु
FormMasculine, Accusative, Singular
अमर्षणम्impatient, intolerant (of affronts)
अमर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमर्षण
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
D
Dhṛṣṭaketu
A
arrows (śara)

Educational Q&A

Even amid violence, the epic highlights controlled action aligned with one’s role: Kṛpa’s restraint of an advancing foe through measured skill reflects the ideal of disciplined duty (dharma) rather than uncontrolled anger.

During the battle, Kṛpa confronts Dhṛṣṭaketu and stops his forward surge by unleashing a powerful volley of arrows, wounding him and preventing further advance.