Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

भीमकर्णसमागमः | Bhīma–Karṇa Encounter

इत्युक्त्वा सैनिकान्‌ सर्वान्‌ जयापेक्षी नराधिप: । पार्थमाभाष्य संरम्भादिदं वचनमब्रवीत्‌,अपने सम्पूर्ण सैनिकोंसे ऐसा कहकर विजयकी अभिलाषा रखनेवाले राजा दुर्योधनने कुन्तीकुमारको सम्बोधित करके क्रोधपूर्वक इस प्रकार कहा--

ity uktvā sainikān sarvān jayāpekṣī narādhipaḥ | pārtham ābhāṣya sa-raṃbhād idaṃ vacanam abravīt ||

قال سانجيا: وبعد أن خاطب جميع جنوده بذلك، توجّه الملك دوريوذانا—المتطلع إلى الظفر—إلى بارثا (أرجونا)، ابن كونتي، وفي فوران الغضب قال هذه الكلمات.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active (parasmaipada sense)
सैनिकान्soldiers
सैनिकान्:
Karma
TypeNoun
Rootसैनिक
Formmasculine, accusative, plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
जयvictory
जय:
TypeNoun
Rootजय
Formmasculine, accusative (as prior member in compound), singular
अपेक्षीdesiring/expecting
अपेक्षी:
Karta
TypeAdjective
Rootअपेक्षिन्
Formmasculine, nominative, singular
नराधिपःking (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
Formmasculine, nominative, singular
पार्थम्Pārtha (Arjuna)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
Formmasculine, accusative, singular
आभाष्यhaving addressed/spoken to
आभाष्य:
TypeVerb
Rootभाष्
Formल्यप् (gerund), आ
संरम्भात्from anger/impetuosity
संरम्भात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसंरम्भ
Formmasculine, ablative, singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, accusative, singular
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formneuter, accusative, singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलङ् (imperfect), past, 3rd, singular, parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
A
Arjuna (Pārtha, Kuntīkumāra)
K
Kuntī
S
soldiers (Kaurava army)

Educational Q&A

The verse highlights a moral-psychological pattern in war: fixation on victory (jaya-apekṣā) can intensify agitation (sa-raṃbha) and anger, leading a leader to address opponents with harsh, impulsive speech—often clouding judgment and dharmic restraint.

Sañjaya narrates that Duryodhana, after speaking to his entire army, turns directly to Arjuna (Pārtha), addressing him in a heated, wrathful mood and beginning a pointed statement.