Shloka 3
Irāvān-nidhana-anantaraṃ Ghaṭotkaca-nādaḥ
After Irāvān’s fall: Ghaṭotkaca’s roar and the clash with Duryodhana
Devanagari script
स संवार्य रणे राजा प्रेषितान् धर्मसूनुना । शरान् सप्त महेष्वास: कौन्तेयाय समार्पयत्,तब महाथनुर्धर राजा श्रुतायुने युद्धमें धर्मपुत्र युधिष्ठिरके चलाये हुए बाणोंका निवारण करके उन कुन्तीकुमारको सात बाण मारे
Transliteration
sa saṃvārya raṇe rājā preṣitān dharmasūnunā | śarān sapta maheṣvāsaḥ kaunteyāya samārpayat ||
Translation
قال سَنْجَايَا: وفي غمرة القتال، صدَّ الملكُ شُرُتَايُس—وهو رامٍ عظيم—السهامَ التي أطلقها ابنُ الدَّرْمَا (يُدْهِشْتِيرَا). فلما دفعها، ردَّ التحدّي فأصاب ابنَ كُنْتِي بسبعةِ سهام. ويُبرز المشهدُ تبادُلَ القتال المنضبط عند الكشاتريا: ضبطٌ في الدفاع، ثم ردٌّ محسوب، كلُّ ذلك ضمن العُرف المقبول للحرب.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
संवार्यhaving checked/warded off
संवार्य:
TypeVerb
Rootसम् + वॄ (वरणे/संवरणे)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रेषितान्sent/discharged
प्रेषितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्र + इष् (प्रेषणे) / प्रेषित (ppp)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Accusative, Plural
धर्मसूनुनाby the son of Dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मसूनुना:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मसूनु
FormMasculine, Instrumental, Singular
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्तन्
Formtrue
महेष्वासःthe great archer (lit. one having a great bow)
महेष्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
कौन्तेयायto the son of Kuntī (Kāunteya)
कौन्तेयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Dative, Singular
समार्पयत्he delivered/shot (at), he directed
समार्पयत्:
TypeVerb
Rootसम् + अर्प् (समर्पणे)
FormImperfect (लङ्), Past, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaY
Yudhiṣṭhira (Dharmasūnu)K
Kaunteya (son of Kuntī; a Pāṇḍava)A
arrows (śara)B
battlefield (raṇa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes