Shloka 23
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
Devanagari script
प्रतिपालय मां सूत नियम्याश्वान् मुहूर्तकम् । यावदेतान् निहन्म्यद्य य इमे मद्वधोद्यता:,“जाते समय पुरुषसिंह भीमसेनने मुझसे प्रेमपूर्वक यह बात कही कि सूत! तुम दो घड़ीतक इन घोड़ोंको रोककर यहीं मेरी प्रतीक्षा करो। जबतक कि ये जो लोग मेरा वध करनेके लिये उद्यत हैं, इन्हें अभी मार न डालूँ
Transliteration
pratipālaya māṁ sūta niyamyāśvān muhūrtakam | yāvad etān nihany adya ya ime mad-vadhodyatāḥ ||
Translation
قال سنجيا: «أيها السائق، اكبح الخيل وانتظرني قليلًا، حتى أصرع اليوم هؤلاء الذين عزموا على قتلي.»
Word by Word
प्रतिपालयwait for / attend to
प्रतिपालय:
TypeVerb
Rootप्रतिपालय् (प्रति + पाल्)
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
सूतO charioteer
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
Formmasculine, vocative, singular
नियम्यhaving restrained / having checked
नियम्य:
TypeVerb
Rootनि + यम्
Formktvā (absolutive/gerund), active, true
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
Formmasculine, accusative, plural
मुहूर्तकम्for a short while / for a moment
मुहूर्तकम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुहूर्तक
Formneuter, accusative, singular
यावत्until / as long as
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
Formtrue
एतान्these (men)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
निहन्मिI slay / I kill
निहन्मि:
TypeVerb
Rootनि + हन्
FormLaṭ (present), 1, singular, Parasmaipada
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
Formtrue
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formmasculine, nominative, plural
इमेthese (here)
इमे:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine, nominative, plural
मद्-वध-उद्यताःintent on my killing
मद्-वध-उद्यताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्यत (उद् + यम्) ; (मद्, वध)
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
sūta (charioteer)A
aśvāḥ (horses)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes