Shloka 28
Bhīṣma’s Stuti of Keśava and Counsel on Nara–Nārāyaṇa (भीष्म-स्तवः; नरनारायण-प्रसङ्गः)
तथैव भीष्माहतमन्तरिक्षे महास्त्रजालं कपिराजकेतो: । विशीर्यमाणं ददृशुस्त्वदीया दिवाकरेणेव तमो5भिभूतम्,इसी प्रकार आपके सैनिकोंने देखा कि आकाशमें कपिध्वज अर्जुनके बिछाये हुए महान् अस्त्रजालको भीष्मजीने अपने अस्त्रोंके आघातसे उसी प्रकार छिन्न-भिन्न कर दिया है, जैसे भगवान् सूर्य अन्धकारराशिको नष्ट कर देते हैं तस्य पाञज्चालदायाद: प्रतीपमभिधावत: । शितनिस्त्रिंशहस्तस्य शरावरणधारिण: वह विरोधभाव लेकर धावा कर रहा था। उसके हाथमें तीखी तलवार थी। उसने अपने अंगोंमें कवच धारण कर रखा था। वह बाणके वेगको लाँघकर अत्यन्त निकट आ पहुँचा था। उस दशामें पांचालराजकुमार सेनापति धृष्टद्युम्नने तुरंत क्रोधपूर्वक गदासे आघात करके उसके मस्तकको विदीर्ण कर दिया
sañjaya uvāca |
tathaiva bhīṣmāhatam antarīkṣe mahāstrajālaṃ kapirājaketoḥ |
viśīryamāṇaṃ dadṛśus tvadīyā divākareṇeva tamo 'bhibhūtam ||
قال سنجيا: وعلى النحو نفسه رأى جنودك في السماء الشبكة العظيمة من الأسلحة الجبّارة التي أطلقها أرجونا، حامل الراية الموسومة بسيد القردة. غير أنها حين أصابها بهيشما بسلاحه شوهدت تتفتت وتتبدد، كما تُقهر الظلمة بالشمس. ويؤكد المشهد مبدأً من أخلاق الحرب في الملحمة: فالبأس وإتقان السلاح قادران على إبطال حتى القوة الطاغية، غير أن ذلك البهاء—كضياء الشمس—يكشف أيضًا حتمية الدمار القاسي في ساحة القتال.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how disciplined mastery and steadfast resolve can dismantle even a seemingly overwhelming assault. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s war-world: power is met by counter-power, and brilliance in battle—like sunlight—both protects one side and exposes the tragic cost of conflict.
Sañjaya reports that Arjuna unleashes a vast aerial barrage of powerful weapons, but Bhīṣma strikes it down so that it breaks apart in the sky. The Kaurava soldiers witness this dispelling, compared to the sun driving away darkness.