Shloka 34
भीष्मस्य अप्रतिमपराक्रमः — शिखण्डिपुरस्कृतः प्रहारः
Bhīṣma’s unmatched momentum and the assault with Śikhaṇḍin in the lead
Devanagari script
दुःशासनस्सत्रिभि: क्रुद्धः पार्थ विव्याध पत्रिभि: | ललाटे भरतश्रेष्ठ शरै: संनतपर्वभि:,भरतश्रेष्ठ) तब दुःशासनने कुपित होकर अर्जुनके ललाटमें झुकी हुई गाँठवाले तीन पंखयुक्त बाण मारे
Transliteration
sañjaya uvāca | duḥśāsanaḥ sa-tribhiḥ kruddhaḥ pārthaṃ vivyādha patribhiḥ | lalāṭe bharataśreṣṭha śaraiḥ saṃnata-parvabhiḥ ||
Translation
قال سانجيا: وقد استبدّ الغضبُ بدُهشاسانا، طعن بارثا (أرجونا) بثلاثة سهامٍ مُريَّشة، يا خيرَ آلِ بهاراتا—سهامٍ كانت عُقَدُها منحنيةً إلى أسفل—فأصابته في جبهته. ويُبرز المشهد كيف يدفع الغضبُ في ساحة القتال إلى عنفٍ مُوجَّه، بينما يُمتحَن المحاربُ البارّ في الصبر وضبط النفس تحت الاستفزاز.
Word by Word
दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुध्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
विव्याधpierced / struck
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
पत्रिभिःwith feathered (arrows)
पत्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootपत्रिन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootललाट
FormNeuter, Locative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संनतपर्वभिःwith (arrows) having bent joints/knots
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DuḥśāsanaA
Arjuna (Pārtha)D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocative bharataśreṣṭha)T
three feathered arrowsF
forehead (lalāṭa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes