Shloka 44
Adhyāya 104 — Śikhaṇḍin-puraskāraḥ (Śikhaṇḍin as Vanguard) and Bhīṣma’s Counter-Advance
Devanagari script
समुत्सृज्याथ शैनेयो गौतमं रथिनां वर: । अभ्यद्रवद् रणे द्रौणिं राहु: खे शशिनं यथा,तब रथियोंमें श्रेष्ठ सात्यकिने कृपाचार्यको छोड़कर जैसे आकाशभमें राहु चन्द्रमापर आक्रमण करता है, उसी प्रकार युद्धस्थलमें अश्वत्थामापर धावा किया
Transliteration
samutsṛjyātha śaineyo gautamaṁ rathināṁ varaḥ | abhyadravad raṇe drauṇiṁ rāhuḥ khe śaśinaṁ yathā ||
Translation
قال سنجيا: ثم إن شاينيَة (ساتيكي)، وهو أبرع فرسان المركبات، ترك غوتَما (كريپا) وراءه واندفع في ساحة القتال نحو دراوني (أشڤتّھاما)، كما يندفع راهو في السماء على القمر.
Word by Word
समुत्सृज्यhaving abandoned/left
समुत्सृज्य:
TypeVerb
Rootसम्+उत्+सृज्
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय), कर्तरि, पूर्वकाले (absolutive)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
शैनेयःŚaineya (Sātyaki)
शैनेयः:
Karta
TypeNoun
Rootशैनेय
FormMasculine, Nominative, Singular
गौतमम्Gautama (Kṛpa)
गौतमम्:
Karma
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Accusative, Singular
रथिनाम्of chariot-warriors
रथिनाम्:
TypeNoun
Rootरथिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःbest, excellent
वरः:
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्यद्रवत्rushed/charged
अभ्यद्रवत्:
TypeVerb
Rootअभि+द्रु
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, Third, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
द्रौणिम्Drauṇi (Aśvatthāman)
द्रौणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Accusative, Singular
राहुःRāhu
राहुः:
Karta
TypeNoun
Rootराहु
FormMasculine, Nominative, Singular
खेin the sky
खे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootख
FormNeuter, Locative, Singular
शशिनम्the moon
शशिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशशिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
Śaineya (Sātyaki)G
Gautama (Kṛpa/Kṛpācārya)D
Drauṇi (Aśvatthāmā)R
RāhuM
Moon (Śaśin)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes